Lindsey Graham’ın Ölmeden Önceki Son Planı Ortaya Çıktı
ABD’li Senatör Lindsey Graham’ın, ölümünden önceki son haftalarda Suudi Arabistan ile işgalci İsrail arasında normalleşme anlaşması sağlanması için yürüttüğü planın ayrıntıları ortaya çıktı.
Axios’un aktardığına göre Graham, haftalar boyunca Suudi Arabistan ile işgalci İsrail arasında temaslar yürüttü. Graham, İran’la savaşın ardından bölgenin köklü biçimde yeniden şekillendirilmesini öngören daha geniş kapsamlı planın en büyük kazanımının normalleşme olacağını düşünüyordu.
Plana göre, işgalci İsrail’de ekim ayında yapılması beklenen seçimler ile ABD’deki ara seçimlerin ardından yoğun bir diplomasi trafiği başlatılacaktı. Anlaşmanın, yeni Kongre üyelerinin gelecek yıl ocak ayında yemin etmesinden önce tamamlanması hedefleniyordu.
Graham’ın ayrıca ABD Başkanı Donald Trump’a, Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak amacıyla kısa süreli ve ezici bir askerî operasyon düzenlenmesi için yetki verilmesi çağrısında bulunduğu belirtildi.
Graham’ın mayıs ayının ortalarından itibaren Trump’a, Suudi Arabistan ile işgalci İsrail arasındaki normalleşmeyi savaş sonrası daha geniş kapsamlı bölgesel planın merkezine yerleştirmesi yönünde baskı yaptığı kaydedildi.
Bu girişimler sonucunda Trump’ın, bazı Arap ve İslam ülkelerinin liderleriyle gerçekleştirdiği ortak telefon görüşmesinde, İran’la savaşın sona ermesi halinde işgalci İsrail’le ilişkilerini normalleştirmeleri gerektiğini söylediği ileri sürüldü. Görüşmelerde asıl odağın Suudi Arabistan olduğu aktarıldı.
Axios’a göre Suudi yetkililer, herhangi bir anlaşmanın belirli bir takvime bağlanmış ve geri dönüşü olmayan bir Filistin devleti kurulması sürecini içermesi konusunda ısrar etti. Ancak işgalci İsrail hükümeti bu talebi reddetti.
Haberde, Graham’ın son haftalarında söz konusu girişimi Trump’ın yanı sıra ABD’li temsilciler Jared Kushner ve Steve Witkoff ile görüştüğü, tarafların planı koordineli biçimde sürdürme konusunda anlaştığı belirtildi.
Graham ayrıca Netanyahu’ya yakınlığıyla bilinen Ron Dermer, Suudi Arabistan’ın Washington Büyükelçisi Prenses Rima bint Bandar ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ile de görüşmeler yaptığını ifade etmişti.
Graham’ın, görüşmelerin yeniden başlatılmasına yönelik isteğin seviyesini ölçmek amacıyla önümüzdeki haftalarda Suudi Arabistan ve işgalci İsrail’e gitmeyi planladığı aktarıldı.
Taraflar arasında anlaşma sağlanması için bir fırsat bulunduğunun görülmesi halinde Graham’ın, anlaşmanın maddelerinin kasım ayına kadar hazırlanabilmesi amacıyla eylül ayında yoğun çalışmalara başlamayı hedeflediği belirtildi.
Önerilen anlaşmanın temel unsurlarından birinin ABD ile Suudi Arabistan arasında imzalanacak savunma anlaşması olduğu kaydedildi. Söz konusu anlaşmanın metni üzerindeki müzakerelerin büyük ölçüde Joe Biden yönetimi döneminde tamamlandığı ifade edildi.
Böyle bir anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için ABD Senatosu üyelerinin üçte ikisinin onayı gerekiyor. Washington’daki mevcut siyasi şartları değerlendiren Graham’ın, kasım ayındaki ara seçimler ile yeni Kongrenin göreve başlaması arasındaki geçiş dönemini anlaşmanın onaylanabileceği tek gerçekçi fırsat olarak gördüğü belirtildi.
Graham’ın, Netanyahu ve hükümetine Washington’un bu yönde adım atılmasını beklediğini açıkça bildirmeyi ve işgalci İsrail yönetimine yoğun baskı uygulamayı planladığı da aktarıldı.
Haberde Graham’ın hayatının son saatlerine ilişkin ayrıntılara da yer verildi.
Buna göre Graham, Trump ile yaptığı son görüşmede Ukrayna ziyaretine ve Rusya’ya yönelik yaptırım tasarısına ilişkin bilgi verdi. Trump ise Graham’a İran’a yönelik yeni saldırılar düzenleyeceğini söyledi.
Graham ile kısa süre sonra konuşan bir kişinin aktardığına göre, ABD’li senatör kendisini iyi hissetmediğinden şikâyet etti. Sağlık kuruluşuna derhal başvurması yönündeki tavsiyeye rağmen Graham, NBC kanalındaki “Meet the Press” programına katılmasının ardından pazar sabahı doktora gideceğini söyledi.
Graham’ın daha sonra şaka yaparak şu ifadeleri kullandığı aktarıldı:
“Şimdi ölemem. Rusya’ya yaptırım uygulamam, İran sorununu çözmem ve İsrail ile Suudi Arabistan arasındaki ilişkileri normalleştirmem gerekiyor.”
Graham, bu sözlerinden yalnızca birkaç saat sonra öldü
Makalede yer alan ifade ve görüşler yazara aittir; Tevhid Haber’in yayın politikasını yansıtmayabilir.
