Katar’ın başkenti Doha’da, ABD ile İran arasında dolaylı teknik temasların yürütüldüğü bildirildi. Reuters’a konuşan konuya yakın bir kaynak, görüşmelerin, iki taraf arasında imzalanan mutabakat zaptının uygulanmasına zemin hazırlamayı hedeflediğini aktardı.

Kaynağa göre süreçte Katar ve Pakistan arabulucu rol üstlenirken, taraflar doğrudan masaya oturmadan teknik görüşmelerin çerçevesi oluşturulmaya çalışılıyor.

Bu kapsamda Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani’nin, ABD’li özel temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner ile salı günü bir araya geldiği belirtildi. Görüşmede, Washington ile Tahran arasında ilerleyen süreçte yapılması planlanan teknik oturumların genel çerçevesi ele alındı.

Katar resmi haber ajansı QNA da görüşmeye ilişkin açıklamasında, toplantıda ABD-İran hattındaki son gelişmelerin ve mutabakat zaptı kapsamındaki diplomatik çabaların değerlendirildiğini duyurdu.

Açıklamada, bölgesel gelişmelerin de masaya yatırıldığı, özellikle Lübnan’daki ateşkesin korunması ve kalıcı hale getirilmesinin önemine dikkat çekildiği ifade edildi.

Katar Başbakanı Al Sani’nin görüşmede, Doha’nın arabuluculuk çabalarını sürdüreceğini ve mutabakat zaptından doğan tüm diyalog kanallarını desteklemeye devam edeceğini vurguladığı kaydedildi.

ABD’li temsilciler Witkoff ve Kushner’in ise Katar’ın Pakistan ile birlikte yürüttüğü arabuluculuk rolünden dolayı Washington’un memnuniyetini dile getirdiği ve ABD’nin diplomatik süreci sürdürme konusundaki kararlılığını teyit ettiği aktarıldı.

Öte yandan süreç, tarafların kamuoyuna yaptığı farklı açıklamalar nedeniyle belirsizliğini koruyor. ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan heyetinin Doha’ya gitmeye hazırlandığını ve yapılacak temasların “önemli” olabileceğini söyledi.

Beyaz Saray Sözcüsü Caroline Leavitt de Witkoff ve Kushner’in hafta içinde Doha’da üst düzey görüşmeler gerçekleştireceğini açıklamıştı.

İran Dışişleri Bakanlığı ise İranlı bir heyetin mutabakat zaptındaki maddelerin uygulanmasını takip etmek üzere Doha’ya gideceğini doğruladı. Ancak Tahran, önümüzdeki günlerde ABD tarafıyla herhangi bir düzeyde doğrudan müzakere yapılmayacağını vurguladı.

İran tarafının önceliğinin, Washington’un yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini takip etmek olduğu; özellikle petrol yaptırımlarının kaldırılması ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması başlıklarına odaklanacağı belirtildi.

Gözlemcilere göre tarafların açıklamalarındaki farklılık, Washington ile Tahran arasında imzalanan mutabakatın uygulanma sürecinde hâlâ ciddi bir belirsizlik bulunduğunu gösteriyor.

ABD ile İran arasında 17 Haziran’da imzalandığı belirtilen mutabakat zaptı, askeri gerilimin azaltılması ve özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden küresel enerji güvenliğine yansıyan risklerin kontrol altına alınması amacı taşıyor.

Yaklaşık 60 günlük bir uygulama takvimi öngören mutabakatın siyasi, güvenlik ve ekonomik başlıklar içerdiği; İran’ın nükleer programı, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoku, ateşkes düzenlemeleri ve bölgesel güvenlik dosyalarının da bu kapsamda ele alındığı ifade ediliyor.

Buna rağmen taraflar arasında uygulama mekanizmaları konusunda anlaşmazlıkların sürdüğü ve karşılıklı ihlal suçlamalarının diplomatik süreci zorlaştırdığı belirtiliyor.