Abdurrahman Dilipak
Ah Mamdani, Vah Mamdani
“Amerika rüyası”nın sonu mu?
Eğer Amerikan rüyasının sonu ise, bu aynı zamanda “Küçük Amerika” olma hayalinin de sonu demektir.
ABD’nin çöküşü demek, tek başına New York'un çöküşü demek değil elbette!
New York, BM’si, Özgürlük anıtı, Harlem’i, Broadway’i, Manhattan'ı, Wall Street'i Brooklyn'i ile ABD’nin özetidir.
ABD’in en önemli 10 Eyaleti deyince akla New York’u saymazsak;
Kaliforniya (En büyük ekonomi, teknoloji, Müzik ve sinema, eğlence, tarım, en yüksek nüfus, küresel etki).
Texas (Enerji, üretim, hızlı büyüme, büyük nüfus).
New York (Finans merkezi (Wall Street), kültür ve medya başkenti olarak tabi ki çok önemli bir merkez.
Florida (Turizm, ticaret, nüfus artışı).
Illinois (Chicago ile lojistik ve finans merkezi).
Pennsylvania (Tarihi anlamda Bağımsızlık ilanının gerçekleştiği eyalet ve sanayi.
Ohio (İmalat Sanayii). Georgia (Güneyin ekonomik motoru, lojistik).
Washington (Teknoloji “Microsoft, Amazon”, inovasyon.)
New Jersey (New York metropolüne yakınlık sebebiyle önemli, ayrıca ekonomi ve limanlar.) Ve tabi beyaz sarayı, Pentagon’u, başkentin yakınındaki Virginia'daki CIA’sı, FBI'ı, FED’i, FDI ile başkent.
New York, BM sebebi ile ABD’nin dünyaya açılan podyumu, vitrinidir. Turistler için cazibe merkezidir. Kültür ve ekonomi açısından öne çıkar. Batı yakasında tarihi eserler,, restoranlar, sanat ve gece hayatı. Doğu yakasındaki müzeler, SoHo’da Sanat galerileri, butikler, ilginç mimari yapılar ve moda.
Şimdi bu şehrin belediye başkanı göçmen kökenli liberal sol gelenekten gelen bir Müslüman...
New York sosyal devlet yardım programının en cömert şekilde uygulandığı eyaletlerin başında geliyor..
ABD’de işsizlerin büyük bir kısmı aynı zamanda alkolik ya da uyuşturucu kullanıcısı.
Bu sosyal destek kesilse, bu kesim isyan eder. Bu yardımların kesilmesi sosyal olaylar yanında oy kaybına sebep olacağı söyleniyor..
New Yokta yaşayan bir Türk’e sordum: “Sadece oy ile kalmaz hocam iç kargaşa çıkar. İnsanlar bedava yemeye iyi alıştı. Kira derdi yok, yakıt derdi yok, yeme derdi yok, doktora bile özel taksi ile gidip dönüyorlar. O kalabalık nereye gidecek, terör estirirler. Miami’den çok insan geldi ve gelmeye devam ediyor buraya. Burada insanların geri adımı yok. Elinden yiyeceğini alırsan acımazlar. Vicdan, sabır, vefa diye bir şey yok bunlarda. Bu desteği alanların %80 siyahi ve İspanyol, Meksika karışımı göçmenlerden oluşuyor. Aralarında uyuşturucu satıcısı olanlar da var. Buna nasıl dayansın ekonomi. Mamdani zor durumda yani. Vergilerde çok yükseldi. New York’tan Zenginler kaçıyor, yoksullar geliyor. New York’da, Kapitalist bir şehirde Sosyalizm deneyi iflasla sonuçlanıyor gibi! Mamdani büyük vergi artışlarına rağmen bütçe açığı büyüyor. Mamdani Federal hükümetten destek arayışına girdi.
Tabi tek gerçek sosyal yardımlar değil. Mamdani’nin İsrail’e karşı tutumu, Siyonist lobinin öfkesine sebeb oldu. Mamdani’nin üzerinden “kızım sana söylüyorum, gelinim sen dinle” diye birilerine bir mesaj veriyorlar.
ABD aslında bir çok yönden hızla çöküyor. Trump’ın akılsız dış politikası, savaş çığırtkanlığı, ekonomi politikası ülkeyi İsrail’le birlikte nefret edilen, güvenilmeyen bir ülke konumuna sürükledi.
Zaten Epstein skandalı ABD’yi derinden sarmıştı. İran karşısında acizliği Pentagonu zor durumda bıraktı. Ukrayna krizi NATO’yu dağılma noktasına getirdi. BM’de, Uluslararası Ceza Mahkemesi de itibar kaybına uğradı. FED de öyle, OPEC de. Trump fincancı dükkanına giren Fil gibi. Kutsallık maskesi Epstein skandalı ile çöktü. İsrail dostluğu, tüm dünyadaki İsrail’e yönelik öfke ve tepkinin ABD’yi de hedef alması ABD’ye güven endeksinin dibe vurmasına sebep oldu.
Dolar’ın geleceği belirsizliğini korurken, Kaliforniya’dan sonra New York’ta geliyorum diyen kriz, Amerika’nın imajını ciddi bir şekilde yaralayabilir. New York’ta BM’nin varlığı, bu eyaletteki krizin, buradaki diplomatlar üzerinden, kısa bir zamanda tüm dünyada duyulmasına sebep olacak. Daha önce ABD ile birlikte hareket eden ülkeler, bu gelişmeler karşısında ilişkilerini gözden geçirme gereği duyabilir.
3 Kasım 2026’da ABD’de ara seçim var. Ara seçimlerde belirlenecek mevcut Cumhuriyetçi koltukların sayısı 22, Demokratların koltuk sayısı 13. Demokratlar çoğunluğu almak için net 4 koltuk kazanmak zorunda. Cumhuriyetçiler ise çoğunluğu korumak için sadece 2 koltuk kaybetmeyi göze alabilir. Bu seçimlerde birçok emeklilik var bu yüzden bazı koltuklar yine boş kalacak.
Ön Seçimler eyaletlere göre değişmektedir. Bugünden sonra Eylül ayı sonuna kadar sürecek. Bu seçimlerde Temsilciler Meclisi'nin tüm 435 sandalyesi yenilenecek. Senato'da 33 veya 35 sandalye yenilenecek eyaletlerden seçilecek. Birçok eyalette ayrıca vali, eyalet meclisi ve yerel seçimler de yapılacak.
Bu seçimlerde İsrail’in ABD üzerindeki etkisi, Epstein skandalı, İran savaşı, NATO’nun geleceği, New York’taki gelişmeler çok etkili olacak.
Bütün hesaplar “Amerikan rüyası”nın sonuna işaret ediyor. Trump’ın ana sloganı “Make America Great Again” (MAGA)“Yeniden Büyük Amerika” veya “Amerika’yı Yeniden Büyük Yapalım” sloganı artık dünkü kadar heyecan uyandırmıyor. Çünkü Amerika tarihinin en kötü günlerinden birini yaşıyor.
Mamdani, Amerikan krizinin şiddetini artırırken, Amerika’nın krizi New York’un krizinin hızını ve şiddetini artıracağa benziyor. ABD için gelecek günlerin geçen günleri aratacak gibi . Trump kalsa da, gitse de sanırım durum değişmeyecek.
Küçük Prens kitabında, “bir ülkede”(!?) bir bilim adamının tezinin şapka giymediği için kabul edilmediğini yazıyordu. Bugün de ABD’de benzer bir durum yaşanıyor. Sosyal media’da İsrail’i eleştiren akademisyenlerin sözleşmesi feshediliyor, çalışanlar işlerinden çıkartılıyor. İsrail söz konusu olduğunda Demokrasi, insan hakları, hukuk devleti buraya kadar.. Almanya, ABD fark etmiyor. Ama buna rağmen insanlık derin uykusundan uyanıyor.
Selam ve dua ile.