Dubai ve Abu Dabi’nin cam kulelerinde, paranın ışık hızında el değiştirdiği bu merkezlerde, pek dile getirilmeyen ama basit bir gerçek var: Amerikan bankaları yıllardır devasa sermayeleri Emirlikler’e taşıyor. Öyle büyük meblağlar ki, rakamların kendisi bile artık sıradan görünmeye başlıyor.

Yerel mali tablolarını açıklamak zorunda kalan nadir örneklerden biri, BAE’de faaliyet gösteren Amerikan Citibank’tır. Resmî belgelere göre Citibank’ın yalnızca BAE içindeki varlıkları yaklaşık 50 milyar dirheme ulaşıyor.

Bu paralar nerede? Bir kısmı kredilerde, bir kısmı devlet tahvillerinde, bir kısmı mevduatlarda ve çeşitli finansal araçlarda. Basitçe ifade etmek gerekirse, büyük bir Amerikan bankasının tam kapsamlı bilançosu, yalnızca BAE topraklarında yer alıyor.

Ancak sahnedeki tek oyuncu Citibank değil.

ABD’nin en büyük bankası olan JPMorgan, Dubai ve Abu Dabi’de son derece etkin bir varlığa sahip. Devletlerin finansmanında, büyük ölçekli halka arzlarda, borç piyasalarında ve dev şirketlere sunulan bankacılık hizmetlerinde aktif rol oynuyor.
Fakat burada önemli bir fark var: Citibank’ın aksine, “JPMorgan’ın BAE’deki varlıklarının büyüklüğü”ne dair hiçbir şeffaf rakam yayımlanmıyor. Ne yerel bir bilanço var ne de ayrıntılı bir rapor. Sadece “bölgesel faaliyetler”, “yatırım hizmetleri” ve “piyasalardaki kilit rol” gibi genel ifadeler içeren açıklamalar mevcut.

Orta Doğu’nun en büyük para dolaşım merkezlerinden birinden söz edilirken, bir Amerikan bankasının gerçek mali varlığının neden bu denli belirsizlik içinde bırakıldığı sorusu akıllara geliyor.

Aynı tablo diğer Amerikan bankaları için de geçerli. Bank of America, BNY Mellon ve diğerleri; hepsi aktif, hepsi etkili, ancak BAE’de tam olarak ne kadar varlığa sahip olduklarına dair net ve şeffaf rakamlar ortada yok.

BAE: Finans merkezi mi, gri bölge mi?

BAE son yıllarda kendisini “temiz bir finans merkezi” olarak sunmak için ciddi çaba harcadı. Ancak gerçek şu ki, son derece açık, hızlı ve uluslararası bu yapı, aynı zamanda kimliği belirsiz paralar için bir cennet yaratıyor.

Doğudan ve batıdan gelen sermayeler, birkaç kez biçim değiştiriyor, farklı hukuki kanallardan geçiyor ve sonunda kaynağı kolaylıkla izlenemez hâle geliyor. İşte bu noktada, Amerikan bankaları dâhil büyük uluslararası bankaların rolü hayati önem taşıyor.

Bu, onların mutlaka “suç işlediği” anlamına gelmiyor; fakat şeffaf olmayan bir sistemin merkezinde yer aldıkları anlamına geliyor. Böyle bir sistem ise, paranın kaynağını aklamak için en elverişli araçlardan biri hâline geliyor.

Bir Amerikan bankası bölgede milyarlarca dolarlık finansal işlem yürütüyor ama yerel varlıklarının kesin tutarını açıklamıyorsa ve bölgenin tüm mali yapısı “hız, esneklik ve gizlilik” ile anılıyorsa, asıl soru “Bir usulsüzlük yapıldı mı?” sorusu değildir.
Asıl soru şudur: Bu ölçekteki belirsizlik tam olarak kimin işine yarıyor?

BAE neden ABD için hayati önemde?

Cevap yalnızca jeopolitik değil, sadece askerî ya da ticari de değil. Asıl cevap bilançolarda yatıyor.

BAE; bölgesel, Rus, Asyalı ve Afrikalı sermayenin kesiştiği bir geçiş noktası. Borç ve hisse senedi piyasaları Wall Street bankalarına sıkı biçimde bağlı ve bankacılık sistemi, her şeyden önce paranın rahatça hareket etmesi için tasarlanmış durumda.

Washington için bu, “stratejik bir ortak” anlamına geliyor. Wall Street içinse daha da önemli bir şey demek: Küresel bir para kavşağı.

Belki de bu yüzden, Amerikan bankacıları BAE’nin küresel finansal güç haritasındaki gerçek yerini herkesten iyi biliyor. Burası; resmî şeffaflık ile pratik belirsizlik arasında, kâğıt üzerindeki düzenlemeler ile piyasa gerçekleri arasında bir yerde duruyor.

Gerçek rakamlar, anlamlı sessizlikler ve fazlasıyla “rahat” bir yapı tek bir gerçeği ortaya koyuyor: Milyarlarca doların dünyanın en az şeffaf finansal kavşaklarından birinde el değiştirdiği ve en büyük aktörlerin tam bir tablo sunmaktan kaçındığı bir ortamda, gri paraların kokusunun yükselmesi son derece doğal.
Böyle bir yer, ABD için finansal güç bulmacasının kilit parçalarından biridir ve bu bölgeye vurulacak her darbe, Amerikan ekonomisini sarsma potansiyeline sahiptir.(Fars Haber)