Türkiye'nin yüzünü AB'den Türk İslam âlemine dönmesi gerektiğini söyleyen Miri; "Abdullah Gül ve Tayyip Erdoğan'ın verdiği 'Karabağ sorunu çözülmeden sınırlar açılmayacaktır' sözü gönüllere su serpmiş durumda. Halk, sorunun bir an önce çözülmesini bekliyor" diye konuştu.

Geçtiğimiz günlerde yaptığımız Bakü ziyareti esnasında bize mihmandarlık yapan Azerbaycan Dini Ekspertler Şûrası'nın üyesi ve Garp Üniversitesi eski öğretim görevlisi Elşad Miri, diri bir zihinle olaylara yaklaşan ve kendisini çok iyi yetiştiren güzel bir dost. Hem akademik çevrede hem basın yayın alanında Azerbaycan'ın en göze çarpan isimlerinden olan bu genç Azerbaycanlı, büyük bir heyecanla çalışmalarına devam ediyor.
Kendisi ile Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de genel meselelere dair geniş bir söyleşi yaptıktan sonra yeni gelişen olaylar üzerine tekrar görüştüm. Türkiye-Ermenistan sınır kapısının açılması tartışmalarından Azerbaycan'daki dini hayatın durumuna kadar birçok konuyu Elşad Bey ile görüştüm. Buyurun;
AZERBAYCAN'DA OKULLARDA DİN DERSİ VERİLMİYOR
- Azerbaycan'daki dini yaşantı hakkında genel hatları ile neler söyleyebilirsiniz?
- Azerbaycan ateist bir rejimden yeni çıktı. Bu sürede camiler ahır, yatakhane, depo gibi kullanılmış. Üniversitelerde yetişen gençlik, "ilmi ateizm" isimli dersler almışlardı.
- Peki, halkın dine, dini kurumlara ve ilim önderlerine bakışı nasıl?
- Yaşlı nesil, dini daha çok yas meclislerinde gördükleri mollaların yaptıklarıyla kıyaslıyor. Ama genç nüfus artık bu konuda bilinçleniyor. Kitaplar okuyor, belgeseller seyrediyor, araştırıyorlar. Şu anda bilinçli bir gençlik yetişiyor. Her geçen gün dinini öğrenenlerin, ibadetle uğraşanların sayısı artıyor. Bunların hepsi güzel gelişmeler.
- Devletin, sistemin ve devlet görevlilerinin dine bakışı nasıl?
- Anayasamıza göre din devletten ayrı. Okullarımızda da Türkiye'deki gibi din dersleri yok.
BAŞÖRTÜLÜLER NÜFUS CÜZDANI VE PASAPORT ALAMIYORLAR
- Peki, dini yaşantıda ne tür sıkıntılar yaşanıyor?
- Her yerde olduğu gibi bizde de eski ateist olarak yetişmiş, dini bilgilerden yoksun bazı memurlar sorunlar çıkarabiliyorlar. Bir ara bazı bölgelerde sakal yasaklanmıştı. 10 seneden beri tesettürlü hanımlar nüfus cüzdanı ve pasaport alamıyorlar. Ama Türkiye'den farklı olarak okullara ve üniversitelere devam edebiliyorlar. İçişleri bakan yardımcısı yeni nüfus cüzdanı uygulamasına geçildikten sonra tesettürlü nüfus cüzdanı sorununun kalkacağını söyledi.
- Şahsınıza karşı bildiğim kadarı ile birtakım saldırılar oldu...
- 'Yeni Hikmet' isimli içeriği dini olan ve haftalık renkli olarak basılan tek gazetenin baş editörüydüm. Gazetemizde basılan yazılardan sonra bazı kesimler tarafından öldürüleceğimle ilgili telefonlar aldım. Sonra gazeteyi kapatmak zorunda kaldık. Daha sonra bir devlet kurumu tarafından ofisim kapatıldı. Bilgisayarıma, CD'lerime ve kitaplarıma el kondu. Kaderimizde olan bir olay yaşandı.
AZERBAYCAN'DA CAMİLER YIKILIYOR, KAPILARINA KİLİT VURULUYOR
- Geçmiş olsun. Bu arada camileriniz de kapatılıyor...
- Ebu Bekir mescidine el bombası atıldı ve 2 kişi şehit oldu. Bu olaydan sonra cami kapatıldı ve halen daha açılmadı. Türkiye'nin Diyanet İşleri Vakfı'nın yaptırdığı Şehitlik Camii tamirat bahanesi ile kapatıldı. Neft Daşları isimli yerde yeni yapılmış camiyi yıktılar. Yapımı bitmemiş "Hazreti Muhammed" isimli camiyi de yine yıktılar. Daha sonra yine Bakü'de 'Fatima-yı Zehra' isimli yapımı devam eden mescid de ibadete kapatıldı. Ayrıca Gence ilinde de bir caminin değişik sebeplerle ilgili olarak kapısı kilitlendi. Ayrıca yine Türkiye'nin Diyanet İşleri Vakfı'nın yaptırdığı 'İlahiyat' isimli caminin akıbeti belli değil.
Arkadaşımız M. Mustafa Uzun'a konuşan Elşad Miri; "10 yıldır Azerbaycan'da başörtülü hanımlara nüfus cüzdanı ve pasaport verilmiyor. Camilerimiz yıkılıyor veya kapatılıyor, fakat genç nüfus arasında İslami bilinç hızla yayılıyor" dedi.
Misyonerler köylerde bile çalışıyorlar
- Azerbaycan'daki misyonerlik çalışmaları ne durumda?
- Maddi her türlü imkanları devreye sokarak çalışan misyonerler şu anda köylerde bile çalışmalarını yürütüyorlar. Burada sadece Hıristiyan misyonerler değil, krişnacı behailer bile var. 600 kişilik Meryem Ana Katolik Kilisesi var. Eski Roma Papasının buraya gelmesi bunları aşka getirdi. Sinsice çalışmalarını devam ettiriyorlar. Daha çok, gençlere yönelik çalışmalar yapıyorlar.
Harun Yahya'nın ismi lise duvarlarında
- Siz, aynı zamanda Harun Yahya'nın kitaplarını da Azerbaycan'a getiriyorsunuz. İlgi nasıl?
- % 60 Şii, % 40 Sünni bir ülkede bu kitaplar herkes tarafından okunuyor. Siz de bu kitapları şehrin değişik yerlerinde gördünüz.
- Evet. Hatta Bakü'de bir lisenin duvarlarında da boya ile Harun Yahya'nın site adresi yazılmıştı.
- Bu, büyük ilginin de bir göstergesi elbette. Harun Yahya artık dünyada olduğu gibi, Azerbaycan'da da bir marka. Çocuklardan gençlere, üniversite öğrencilerinden akademisyenlere kadar herkes kolaylıkla bu kitapları okuyor.
Sizin de şahit olduğunuz gibi hatta duvarlara bile sitelerimizi yazıyorlar.
ELŞAD MİRİ KİMDİR?
30 Ağustos 1979 doğumlu. SSCB'nin son dönemlerinde gizli olarak medrese eğitimi aldı. Kafkas Üniversitesi İlahiyat Fakültesi mezunu. Doktoraya devam ediyor. Hazar ve Qerb Üniversitelerinde öğretim görevlisi olarak çalıştı. İlmi çalışmalara devam ediyor. 4 kitabı var, 30 civarında çeviri kitaba imza attı, 250'den fazla makale yayınlattı. Azerbaycan TV'lerinde programlar sunuyor ve değişik gazetelerde köşe yazarlığı yapıyor. Yeni Hikmet gazetesinin eski genel yayın yönetmeniydi.
VAKİT