ABD merkezli CounterPunch sitesi, SpaceX’in tarihi halka arzının ardından şirketin 2,2 trilyon dolara ulaşan piyasa değerini mercek altına aldı. Makalede, söz konusu değerlemenin şirketin mevcut kârlılığıyla değil, büyük ölçüde Elon Musk’a ve yapay zekâ merkezli gelecek beklentilerine duyulan güvenle açıklandığı savunuldu.

CounterPunch’ta yer alan analizde, SpaceX’in halka arzının yalnızca uzay ve roket teknolojileri açısından değil, aynı zamanda yapay zekâ piyasasında oluşan büyük beklenti bakımından da önemli bir dönüm noktası olduğu belirtildi. Yazıya göre şirket, gelecek pazar projeksiyonlarının çok büyük bölümünü yapay zekâ alanına dayandırıyor.

Analizde, SpaceX’in geçen yıl milyarlarca dolar zarar ettiği belirtilerek, klasik fiyat/kazanç oranı üzerinden sağlıklı bir değerleme yapmanın mümkün olmadığı ifade edildi. Buna rağmen şirketin piyasa değerinin trilyon dolar seviyelerine ulaşması, yatırımcıların esasen Musk’ın geleceğe dönük vaatlerine yatırım yaptığı şeklinde yorumlandı.

Makalede, Elon Musk’ın geçmişte verdiği bazı vaatlerin gerçekleşmediği hatırlatıldı. The Boring Company’nin şehirler arası yüksek hızlı ulaşım hedefleri, Neuralink’in beyin implantlarıyla ilgili iddiaları ve Tesla’nın yıllardır ertelenen tam otonom sürüş vaatleri bu kapsamda örnek gösterildi.

Yazıda, Tesla’nın kârlılığına da dikkat çekilerek şirketin piyasa değerinin elde ettiği kâra kıyasla son derece yüksek olduğu savunuldu. Ayrıca Tesla’nın gelirlerinde karbon kredilerinin önemli pay oynadığı, bu sistemin siyasi değişimlerden etkilenebileceği belirtildi.

CounterPunch analizinde en dikkat çekici hesaplama ise SpaceX’in bugünkü değerlemesini haklı çıkarabilmesi için gelecekte ulaşması gereken kâr düzeyi üzerinden yapıldı. Makaleye göre, yatırımcıların yıllık yüzde 20 getiri beklediği varsayılırsa, SpaceX’in 2036 yılına kadar piyasa değerini katlayarak çok daha yüksek seviyelere taşıması gerekecek. Bu durumda şirketin yıllık yüz milyarlarca dolar net kâr elde etmesi zorunlu hale geliyor.

Yazara göre bu senaryo, SpaceX’in 2036 yılında ABD ekonomisindeki toplam şirket kârlarının çok büyük bir bölümünü tek başına elde etmesi anlamına gelir ki bu tarihsel olarak olağanüstü iddialı bir beklentidir.

Makalede ayrıca yapay zekâ piyasasında oluşan değerleme dalgasına dikkat çekildi. SpaceX’in yanı sıra OpenAI, Anthropic ve Nvidia gibi şirketlerin de trilyon dolarlık değerlemelerle gündeme gelmesi, piyasada yeni bir teknoloji balonu yaşanıp yaşanmadığı sorusunu gündeme taşıyor.

CounterPunch yazarı, Musk’ın sadece teknoloji alanındaki vaatlerini değil, siyasi söylemlerini de eleştiriyor. Musk’ın ABD federal bütçesinden trilyonlarca dolarlık tasarruf sağlanabileceği yönündeki açıklamaları, gerçekçi olmayan iddialar olarak değerlendiriliyor.

Analizin sonunda, SpaceX’in bugünkü değerlemesinin rasyonel bir kâr hesabından çok, Musk’ın geleceğe ilişkin büyük iddialarına ve yapay zekâ merkezli büyüme beklentilerine dayandığı sonucuna varılıyor.

Yazara göre asıl soru şu: Yatırımcılar gerçekten SpaceX’in gelecekte yüz milyarlarca dolar kâr üreteceğine mi inanıyor, yoksa piyasa yeni bir spekülatif balonun içine mi sürükleniyor?