Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından yapılan "Özürlülerin Televizyon İzleme/Dinleme Eğilimleri" araştırmasına göre, özürlüler, televizyon dizilerinde engelli olmanın, "ilahi ceza ve dünyada işlenen günahların kefareti olarak lanse edildiğini" düşünüyor. RTÜK Başkanı Zahid Akman ve Üst Kurul üyeleri, RTÜK’ün yaptığı araştırma sonuçlarını, Bilkent Otel’de düzenlenen basın toplantısıyla açıkladılar.

Akman, araştırmanın, 20 ilde görme, işitme, zihinsel, konuşma ve ortopedik özürlü ve 15 yaş üzeri toplam 2 bin 448 kişiyle yüz yüze veya yakınlarıyla görüşülerek yapıldığını ifade etti.

Elde edilen sonuçlara göre, özürlü vatandaşların, hafta içi ortalama 4,3 saat ve daha çok prime time saatlerinde ekran karşında olduğunu belirten Akman, "Gündüz saatlerinde, çalışmayan ve evde kalmak durumunda olan engelli vatandaşların ekran karşısında olacağını, televizyonu dinleyerek veya izleyerek vakit geçireceklerini düşünüyordum. Beklentilerin tam tersine 15.00-17.00 saatleri arasında özürlü vatandaşlarımız yüzde 20 oranında ekran karşısındayken, 18.00-24.00 arasında bu oran ortalama yüzde 50-55 civarındadır" dedi. Akman, bu sonucun yayın kuruluşları tarafından dikkate alınması gerektiğini söyledi.

HABER VE DİZİ İZLEMEK İSTİYORLAR

Araştırmaya göre, özürlüler, televizyonlarda yüzde 34,8 oranla en fazla magazin programlarından rahatsız oluyor. İkinci sırayı yaklaşık yüzde 15 oranla şiddet ve korku içeren yayınlar, üçüncü sırayı da yüzde 14 oranı ile kadın programları izliyor. Özürlüler, televizyonda daha çok haber programları ile dizileri izlemek istiyor. Bu programlar, yüzde 40’arlık dilimi kapsıyor. Katılımcıların yüzde 35’i ise kendilerine yönelik programların yayınlanmasını bekliyor.

Özürlülerin yüzde 74’ü kendileriyle ilgili yapılan haber ve programları da takip ettiğini ortaya koyan araştırmaya göre, özürlülerin yüzde 29’u bu programların yayın saatlerini uygun bulmuyor ve yüzde 44’lük gibi bir kesim ise bu programların 18.00-21.00 saatleri arasında yayınlanmasını talep ediyor. Özürlülere yönelik programların beğeni oranı da yüzde 23,6.

REKLAMLARIN UZUNLUĞU ŞİKAYET KONUSU

Özürlüler, televizyonlarda reklamlar yayına girdiğinde kanal değiştiriyor. Ancak yüzde 22,4’ü ise reklamları bütünüyle takip ettiğini söylüyor. Katılımcıların yüzde 21’i de reklamların uzunluğundan şikâyetçi. Yüzde 8’i ise reklamların sık aralıklarla verildiğini düşünüyor. Araştırmaya katılan özürlülerin yüzde 71’i RTÜK’ün faaliyetlerinden haberdar olduğunu belirtiyor. Katılımcıların yüzde 52,4’ü RTÜK’ün "radyo ve TV yayınlarını denetleyen", yüzde 20’si ise "radyo ve TV’lere ceza veren" bir kurum olduğunu düşünüyor. Özürlülerin kendileriyle ilgili haberlerin "abartılı olmamasını" istediğini anlatan Akman, bu tür programların problemleri arttırdığı görüşünde olduklarını, "Haydi Kızlar Okula" gibi kampanyaların kendileri için de yapılmasını ve TRT’nin özürlülerle ilgili yeni bir kanal kurmasını talep ettiklerini ifade etti.

DİĞER KONUŞMACILAR

Toplantıya katılan görme engelli AK Parti İstanbul Milletvekili Lokman Ayva da Özürlüler Kanunu’nun çıktığından haberdar olan özürlü sayısının sadece yüzde 18 olduğunu söyledi.

Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkan Vekili Abdullah Güven de özürlülerin "yığınla birikmiş, yüreği yakan problemlerinin" çözümü konusunda güzel çalışmalar yapıldığını ifade etti. Toplantıya eşi Fulya Şentürk ile katılan şarkıcı ve görme özürlü Metin Şentürk ise "Sabahın 5’inde Özürlüler Kanunu’nun tanıtıldığına şahit oldum, biraz medya kurumlarının da ellerini vicdanına koyması lazım" diyerek, özürlülerle ilgili seyredilir saatte programlar yayınlanması gerektiğini kaydetti.

Öneriler

Araştırmanın sonuçlarının çok tartışılacağını, "iki kapak arasında kalmayacağını" dile getiren Zahid Akman, kurum olarak önerilerini de şöyle sıraladı: "Reytingi çok yüksek dizilerin işitme engelli vatandaşlar için alt yazılı olarak yayınlanmasının sağlanması, televizyon kanallarının haftada bir gün, işitme engelliler için haftanın haberlerinden oluşan haber bülteni yayınlamaları, özellikle görme özürlü ebeveynler için çocuklar için geliştirdiğimiz Akıllı İşaretler Uyarı Sistemi’nin sesli hale getirilmesi ve özürlü vatandaşlarımızın sorunlarına akılcı yaklaşımlarda bulunacak programların yayınlanması için gerekli çalışmalara başlanılması bizim önerimizdir."

vakit