KKTC Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat ve Kıbrıs Rum yönetimi lideri Dimitris Hristofyas, bu sabah BM Genel Sekreteri Kıbrıs Özel Temsilci Michael Möller'in Lefkoşa ara bölgedeki evinde saat 10.00'da bir araya geldi.

Möller'in Lefkoşa ara bölgede bulunan ikametgahına, görüşme için önce Hristofyas, bundan yaklaşık 3 dakika sonra da Talat geldi. Liderleri Möller karşıladı.

İki lider daha sonra dışarı çıkarak, basına birlikte görüntü verdikten sonra görüşmeye geçti.

Liderler görüşmeye başlamadan önce bir Türk gazetecinin, "İçeride 8 Temmuz Annan planı karışımı bir kahve mi, yoksa Brezilya kahvesi mi içeceksiniz" diye sorması üzerine Hristofyas, "İçeride Kıbrıs kahvesi içeceklerini" söyledi.

Görüşmede, KKTC Cumhurbaşkanı Talat'a BM ve AB ile Müzakerelerden Sorumlu Özel Temsilcisi Özdil Nami, Hristofyas'a başkanlık komiseri Yorgos Yakovu eşlik ediyor.

Liderlerin görüşmesini değerlendiren KKTC Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Hasan Erçakıca, bugünkü liderler buluşmasında Türk tarafının,"Kıbrıs Rum tarafındaki lider değişikliğinin bir politika değişikli anlamına gelip gelmediğini" öğrenmeye çalışacağını bildirdi.

Rum tarafındaki seçimlerin ardından hareketlenen süreçle günlerdir beklenen liderler buluşması için hazırlıklarını sürdüren Kıbrıs Türk tarafı bugünkü görüşmede, Rum tarafındaki lider değişikliğinin ve değişen söylemlerin politikalarına ne oranda yansıdığını saptamaya çalışacak.

Kıbrıs sorununa çözüm arayışları çerçevesinde yeni bir görüşme sürecinin başlangıcı olarak değerlendirilen bu görüşme, Rum tarafında yapılan başkanlık seçimlerinin ardından başa gelen Hristofyas ile Talat'ın ilk kez iki lider olarak bir araya gelecek olması açısından da önem taşıyor.

BM Kıbrıs Özel Temsilcisi Michael Möller'in, ara bölgedeki ikametgahında başlayan görüşmede iki lideri, 8 Temmuz Anlaşması'nın nasıl algılandığı ve Kıbrıs Türk tarafının süreci nasıl değerlendirdiğinin görüşmede dile getirileceği belirtiliyor.

8 Temmuz Anlaşması

KKTC Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat ve dönemin Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos, BM Genel Sekreteri'nin eski yardımcısı İbrahim Gambari'nin başkanlığında 8 Temmuz 2006'da Lefkoşa ara bölgede yaptıkları görüşmede, "kararlar" ve "ilkeler" anlaşması yapmıştı.

8 Temmuz Anlaşması veya "Gambari Süreci" olarak da bilinen anlaşma, iki taraf arasındaki gündelik sorunların görüşülerek halledilmesi için teknik komiteler kurulmasını, Kıbrıs sorununun özüne ilişkin konuların ele alınması için de çalışma grupları oluşturulmasını öngörüyordu.

Papadopulos'un, Kıbrıs sorununun çözümünü zamana yayma taktiği nedeniyle 8 Temmuz Anlaşması uygulamaya geçirilmedi.

Ada'daki son barış girişimi Birleşmiş Milletler'in sponsorluğunda 2002'de başlamış, 24 Nisan 2004'teki referandumda Rumların Annan Planı'na "hayır" demesiyle son bulmuştu.

Eski Birleşmeş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan'ın 'Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti' kurulmasını öngören planının ana hatları şöyleydi:

İki kurucu devlet ortak bir devlet oluşturacak
Tek bayrak, tek milli marş ve tek yurttaşlık olacak
Sembolik dönüşümlü devlet başkanlığı olacak
Ada büyük ölçüde silahsızlandırılacak
Garantör devletler olarak Ada'da bulunan Yunanistan ve Türkiye'nin askeri güçleri minimum seviyeye indirilecek

Rumlar planı reddetmişti

Plana Kıbrıslı Türkler yüzde 64 oranında "evet" demiş, Rumların yüzde 75'i ise planı reddetmişti. Böylece tıkanan çözüm sürecini Rum tarafının 1 Mayıs 2004'te Avrupa Birliği'ne katılımı izledi.

Plana "evet" diyen Türk tarafına ise izolasyonların kaldırılacağı sözü verildi. Ancak bu sözler tutulmadı, artık AB üyesi olan Kıbrıs Rum kesimi Türkiye'nin AB üyeliği önüne de bir engel olarak çıktı.

Ada'da, referandumdan sonra donan süreci canlandırmak için girişimler de sonuçsuz kaldı. En dikkat çekici adım BM Özel Temsilcisi İbrahim Gambari'nin girişimi oldu.

8 Temmuz 2006'da yapılan Talat-Papadopulos görüşmesinde iki lider "Kıbrıs sorunu bu şekilde devam edemez" dedi

ajanslar