'İzmir ve İstanbul'da tekstil firmam var. Vergimi düzenli bir şekilde ödüyorum. Bu ekonomik krizi nasıl atlatacağımızın hesabını yapıyorum. Bu yüzden gece gündüz çalışıyorum. Şu anda askere gidersem firmam çöker, çalışanlarım da işsiz kalır." Bu sözler, büyük bir umutla bedelli askerlik yasasını bekleyen iş adamı C.B'ye ait.

Doktora ve yüksek lisans yapan, işini gücünü kurmuş birçok genç askerlik sebebiyle büyük sıkıntı içinde. Askere gitmeleri durumunda hem işlerini hem kariyerlerini kaybetme korkusu taşıyorlar. Çoğu evli ve çoluk çocuk sahibi. Ortak bir çözüm bulmak için kolları sıvadılar ve aynı kaderi paylaşan binlerce insan bir platformda buluştu. Kriz ortamında işini kaybetmek istemeyen gençler, www.bedelliaskerlik2009.net adlı internet sitesinde bir araya geldi. Aksiyon'a konuşan site yöneticileri, amaçlarını "Tek isteğimiz işimizi kaybetmemek, ailemize bakmak, sağladığımız istihdamı devam ettirmek." şeklinde özetliyor.

EKONOMİYE 7,5 MİLYAR DOLAR

Bedelli askerlik, yerel seçimlere hazırlanan Türkiye'nin gündemindeydi geçen haftalarda. Hükûmet ekonomik kriz için çeşitli tedbirleri düşünürken ekonomistler bedelli askerlik yasasının çıkarılmasıyla devlete 7,5 milyar dolar gelir geleceğini hatırlattı. Taraf Gazetesi yazarı Süleyman Yaşar, ortaya attığı önerisini köşesinde şöyle özetledi: "Eğer bedelli askerlik yasası hemen çıkarılıp bu arada yaş sınırlaması da kaldırılırsa 500 bin kişinin bu uygulamadan yararlanacağı hesap ediliyor. Bu kişilerden adam başı 15 bin dolar alınarak askerlik yükümlülüğünü yerine getirmeleri sağlanırsa yaklaşık 7,5 milyar dolar gelir elde edilebilir."

Bu öneriden sonra bedelli askerlik bir anda gündemin en çok tartışılan konusu oldu. Toplumda önemli oranda bir talep olmasına rağmen siyaset kurumu, henüz bu talebi giderecek bir adım atmış değil. Ekonomi Koordinasyon Kurulu'nun son toplantısında, küresel krize karşı alınacak önlemler içinde bedelli askerlik uygulamasıyla ilgili olarak, hükûmet bile lehte birkaç zayıf ses verme dışında kararlı duruş sergilemedi. DTP dışındaki muhalefet partileri bu öneriye karşı çıktı. Cumhuriyet Halk Partisi, "bu mesele teknik bir meseledir" diyerek topu Genelkurmay ve Millî Savunma Bakanlığı'na attı. MHP'nin tepkisi ise sert oldu.

Duyarlı köşe yazarları ise bu konunun üstüne gitti. Radikal Gazetesi yazarı Oral Çalışlar, bedelli askerlik kararını bekleyen gençlerin kendisine gönderdiği mektuplardan ilginç örnekleri yayımladı. Sendikalar da bu konuda görüş bildirdi. Hak-İş Genel Başkanı Salim Uslu, hükûmetin Genelkurmay'ın karar vermesini beklemeksizin böyle bir yasayı çıkarmasını isterken; DİSK ve KESK, bedel uygulamasına karşı olduklarını açıkladı. Ekonomik sıkıntılar ve işsizlik konularında her gün protesto mitingi yapan sendikaların, ufak da olsa bu sıkıntıları hafifletici etkisi olabilecek bir uygulamaya karşı çıkması, büyük bir çelişki aslında. Hatta DİSK Başkanı Çelebi'nin açıklaması oldukça ilginçti: "Parası olanın askerlik yapmaması, olmayanın yapması sınıf ayrımcılığına yol açar." Bu sözler, sol kesimde sınıf meselesinin nasıl anlaşıldığını çok iyi özetliyor. Çelebi'nin iddiasına göre bedelli askerlik yeni bir sınıf meydana getiriyor. Oysa, şimdiye kadar 10 kez bedelli askerlik yasası çıktı ve Türkiye'de böyle bir sınıf oluşmuş değil. Hatta bu yasalarla önemli gelir elde edildi.

En son Gölcük depreminden sonra 1999'da uygulanan bedelli askerlikten 72 bin kişi yararlandı ve 1 milyar 66 milyon Alman Markı gelir sağlandı. AK Parti'nin iktidara geldiği 2002'den bugüne birçok kez bu konu gündeme geldi. Geçtiğimiz haftalarda yine tartışılan önemli gündem maddesiydi. Ancak büyüyen tartışmaya son noktayı yine Genelkurmay yetkilileri koydu: "Gündemimizde bu konu yoktur."

GENELKURMAY: YIĞILMA OLMADIĞI İÇİN GÜNDEME ALMIYORUZ

Her ne kadar askerin gündeminde böyle bir konu olmasa da siyaset ve toplumun önemli bir gündemi bedelli askerlik meselesi. Millî Savunma Bakanlığı'nın verilerine göre, bugün yaklaşık 1 milyon tecilli, yoklama kaçağı ve bakaya var. Bu rakam içinde bedelli askerlik bekleyenlerin sayısı 150 bin. Nitekim milletvekillerine her gün bu konuda onlarca mesaj gönderiliyor. Millî Savunma Komisyonu Sözcüsü Nurettin Akman, toplumdaki beklentiyi şu sözlerle özetliyor: "Telefonuma günde 60-70 mesaj geliyor. Bedelli askerlik yasasının çıkarılmasını istiyorlar." AK Partili Akman'a göre, bedelli askerlik bir ihtiyaç. Ancak bu ihtiyacın giderilmesi için Genelkurmay'ın bu yönde bir talepte bulunması gerekiyor. Zaman zaman yetkililerle bu konu için bir araya geldiklerini anlatan Akman, Genelkurmay'ın neden bedelli askerliği gündeme almadığının gerekçesini ise şöyle aktarıyor: "Mevcut tabloda, yani asker sayısında bir yığılmanın olmadığını söylüyorlar. Geçmişte büyük bir yığılma olduğu için bu uygulamaya gidilmiş. Komisyon ve hükûmet olarak bu konuya çok müdahil olamıyoruz. Genelkurmay böyle bir ihtiyacı bize bildirdiği an biz komisyon olarak yasa çıkarmak için hiç beklemeden çalışmaya başlarız."

BARIŞTA BEDELLİ SAVAŞTA TEMELLİ

Aslında böyle bir yasanın çıkarılması için irade gösterecek olan kurum Genelkurmay değil, Meclis. Yani hükûmetin talimatı doğrultusunda bu ihtiyaç giderilebilir. Ancak ne hikmetse siyasetçiler bu konuda topu Genelkurmay'a atıyor. Toplumda ciddi bir talep olmasına rağmen siyaset kurumu bu konunun üzerine gitmiyor. Nitekim bu gençler, seslerini yükseltmek için bir araya geldi. bedelliaskerlik2009.net'te buluşan gençler, iktidar partisinden sıkıntılarının giderilmesini istiyor. Şubatta kurulan sitenin üyeleri arasına her saat yenileri ekleniyor. Şimdiden 16 bin üyeye ulaşılmış. Sloganları ise oldukça anlamlı: "Barışta bedelli, savaşta temelli." Yani iş başa düşünce aslanlar gibi göreve talipler.

Sitenin kurucularından Enes M., İstanbul'daki bir tekstil firmasında çalışıyor. Askere gitmesi durumunda işini kaybedeceğini düşünüyor. Kendisiyle aynı kaderi paylaşan 150 bin gencin olduğunu söylüyor. Bedelli askerlik istemelerinin nedenini ise şöyle anlatıyor: "Birçok arkadaşım, artık ikinci kuşak olmuş, babasından işi devralmış insanlar. 2009'a motive olmuş, yani piyasaya, global ekonomiye. Askere gittikleri an bunu tamamen yitirecekler. Bir hafta gelmesek düzen bozulur. Güncelliklerini yitirirler. Askerliği bırak, 2 gün izne bile ayrılamıyoruz. Biz krizi bahane etmiyoruz. Birçok kişi ekonomik boyutu ön plana çıkarıyor. Devletin kasasına para girecek, savunma fonuna ayrılan para artacak diyor. O işin en son boyutu."

Aksiyon