New York Times, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, ticari uydu görüntüleme şirketlerine çatışma bölgelerine —özellikle Orta Doğu’ya— ilişkin yüksek çözünürlüklü görüntüleri yayımlamamaları yönünde yeni bir baskı uyguladığını ortaya koydu.
Habere göre bu adım, gazetecilerin, araştırmacıların ve insani yardım kuruluşlarının askeri operasyonların sonuçlarını belgeleme ve ABD’nin resmi anlatılarını doğrulama kapasitesinin sınırlandırılmasına ilişkin endişelere yol açtı. Özellikle bu tür görüntülerin daha önce ABD’nin İran’daki okul ve konutlara yönelik saldırılarında ortaya çıkan hasarı gözler önüne sermeye yardımcı olduğu belirtildi.
New York Times, çarşamba günü “Uydu görüntüleri engellendiğinde neyi kaybederiz?” başlıklı görsel haberinde, uydu görüntülerinin son yıllarda Gazze Şeridi’ndeki yıkımın, Ukrayna’daki toplu mezarların ve İran’ın Minab kentindeki bir okula yönelik saldırının belgelenmesine yardımcı olduğunu hatırlattı.
Habere göre İran ile savaşın ilk günlerinde uydu görüntüleri, ABD’nin sivil hedeflere yönelik füze saldırılarına ve ABD üslerinde oluşan hasara ilişkin ayrıntıları ortaya koydu. Söz konusu hasarın boyutlarının, Trump yönetiminin kabul ettiğinden daha geniş olduğu ifade edildi.
New York Times’a göre büyük uydu görüntüleme şirketlerinden Planet Labs, müşterilerine ABD hükümetinin talebi üzerine uydu görüntülerine erişimi kısıtladığını bildirdi. Vantor şirketi de daha önce benzer kısıtlamalar uygulamış ve bunun şirketin iç politikaları çerçevesinde yapıldığını açıklamıştı.
Haberde, kısıtlamaların şu anda Basra Körfezi, Gazze ve Lübnan’ın geniş bölgelerini kapsadığı, hatta ABD güçlerinin resmen konuşlu olmadığı alanları da içerdiği belirtildi. Bu adımların, söz konusu şirketlerin devlet sözleşmelerine büyük ölçüde bağımlı olduğu bir dönemde geldiği kaydedildi.
New York Times’ın haberine göre ABD yönetiminden yetkililer ve bazı Kongre üyeleri, İran’ın ABD güçlerinin konumunu belirlemek ve onları hedef almak için ticari uydu görüntülerini kullanabileceği endişesini dile getirdi. Bu endişelerin Washington’ı şirketlere kısıtlamaları sıkılaştırmaları yönünde baskı yapmaya yönelttiği aktarıldı.
Haberde ayrıca 2023’te Gazze Şeridi’ndeki yıkımı izlemek için geliştirilen bir araca işaret edildi. Avrupa Uzay Ajansı’nın görüntüleri ile ABD’ye ait yüksek çözünürlüklü ticari görüntüleri birlikte kullanan bu aracın hasarın incelenmesi ve belgelenmesine imkân sağladığı belirtildi.
New York Times, mevcut kısıtlamaların yıkılan binaların niteliğinin ve saldırılarda kullanılan silah türlerinin tespit edilmesini zorlaştırdığını vurguladı. Gazete, bu tür kısıtlamaların olası savaş suçlarına ilişkin soruşturmalar, yerinden edilmiş kişilerin ve mültecilerin ihtiyaçlarının değerlendirilmesi, kampların güvenliğinin incelenmesi ve Amazon bölgesindeki ormansızlaşmanın makine öğrenimi teknolojisiyle izlenmesi açısından doğurabileceği sonuçlar konusunda uyarıda bulundu.