Amerikan “Axios” sitesine göre Washington ile Tahran, savaşı sona erdirecek tek sayfalık bir mutabakat metni üzerinde anlaşmaya yaklaşıyor. ABD’li yetkililer, İran’ın önümüzdeki 48 saat içinde kritik maddelere yanıt vermesinin beklendiğini belirtti.
Habere göre 14 maddelik mutabakat taslağı; Donald Trump’ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile İranlı yetkililer arasında doğrudan ve arabulucular üzerinden yürütülen görüşmelerde şekilleniyor. Reuters’a konuşan Pakistanlı bir kaynak da ABD ile İran’ın “yakında anlaşabileceğini” ifade etti.
Taslağın mevcut haline göre mutabakat; bölgedeki savaşın sona erdiğinin ilan edilmesini ve ardından 30 günlük kapsamlı müzakere sürecinin başlamasını içeriyor. Görüşmelerin İslamabad veya Cenevre’de yapılabileceği belirtiliyor.
Taslakta öne çıkan başlıklar şöyle:
- İran’ın uranyum zenginleştirmeyi askıya alması
- ABD’nin İran’a yönelik yaptırımları kademeli kaldırması
- İran’ın dondurulan milyarlarca dolarlık varlığının serbest bırakılması
- Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamaların karşılıklı kaldırılması
- ABD deniz ablukasının aşamalı olarak sona erdirilmesi
- İran’ın nükleer silah geliştirmeme taahhüdü
- Yer altı nükleer tesislerinin devre dışı bırakılması
- BM denetçileri tarafından sürpriz denetim mekanizması kurulması
- Yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması
Haberde, uranyum zenginleştirme yasağının süresi konusunda taraflar arasında ciddi görüş ayrılıkları bulunduğu aktarıldı. İran’ın 5 yıl önerdiği, ABD’nin ise 20 yıl talep ettiği; masadaki en güçlü seçeneklerden birinin 12 ila 15 yıllık geçici durdurma olduğu ifade edildi.
Ayrıca ABD’nin, İran’ın anlaşmayı ihlal etmesi durumunda yasağın otomatik uzatılmasını isteyen bir madde üzerinde durduğu belirtildi. Buna göre İran, sürenin sonunda yalnızca %3.67 seviyesinde düşük oranlı zenginleştirme yapabilecek.
Öte yandan İran’ın daha önce Pakistan aracılığıyla Washington’a ilettiği 14 maddelik cevapta; askeri saldırıların durdurulması, ABD güçlerinin İran çevresinden çekilmesi, deniz ablukasının kaldırılması, yaptırımların sona ermesi, tazminat ödenmesi ve Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın bitirilmesi gibi şartlar yer almıştı.