İşgal İsrail merkezli sözde “Barış Şimdi” hareketi ile “Kerem Navot” adlı insan hakları kuruluşu tarafından yayımlanan yeni rapor, işgal altındaki Batı Şeria’da 2023-2025 yılları arasında yerleşim faaliyetlerinin eşi benzeri görülmemiş şekilde hızlandığını ortaya koydu.
“İstisnai Bir Yıl: İsrail Hükümetinin Batı Şeria’yı İlhak Etme Adımları 2023-2025” başlıklı rapora göre, söz konusu dönemde Batı Şeria’da 185 yeni yerleşim karakolu kuruldu, 40 bin 64 yeni işgal yerleşim biriminin inşası için planlar ilerletildi.
İşgalcilerin Raporda, tarımsal yerleşim karakollarının fiilen 1,1 milyon dönümden fazla alanı kontrol ettiği, bunun yaklaşık 750 bin dönümünün son üç yılda ele geçirildiği belirtildi. Ayrıca yerleşimcilerin tarımsal karakollar aracılığıyla en az 11 bin 520 dönüme el koyduğu, 25 bin 959 dönüm arazinin ise “devlet arazisi” ilan edildiği kaydedildi.
Rapora göre, Batı Şeria genelinde en az 223 kilometrelik yeni yol açılırken, 118 Filistinli bedevi topluluk da yaşadıkları bölgelerden zorla çıkarıldı.
Araştırmanın hükümet belgeleri, kamu bütçe verileri, hava fotoğrafları, haritalar ve saha tanıklıklarına dayandığı ifade edildi. Raporda, ilhak sürecinin artık fiili olarak yürütüldüğü, bunun yüzlerce idari, mali ve planlama kararıyla adım adım hayata geçirildiği vurgulandı.
Raporda, İsrail hükümetinin son üç yıl içerisinde Batı Şeria’daki kontrol sistemini köklü biçimde değiştirdiği belirtilerek, bu adımların gelecekte herhangi bir siyasi çözüm ihtimalini ciddi biçimde zayıflattığı kaydedildi.
Rapora göre, 2022 sonunda kurulan Netanyahu hükümeti döneminde Batı Şeria’da planlama, inşaat, arazi yönetimi, altyapı, yollar, doğal alanlar, tarihi eserler ve denetim yetkileri askeri sistemden büyük ölçüde alınarak Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in kontrolündeki sivil-siyasi mekanizmalara devredildi.
Raporda, işgalci Smotrich’in bu süreci “sistemin DNA’sında değişim” olarak tanımladığı hatırlatıldı. Bu değişikliğin, Batı Şeria’da ilhak hedeflerine yönelik sistematik ve hızlı ilerleyişin önünü açtığı ifade edildi.
Ayrıca İsrail işgal Yerleşim ve Ulusal Misyonlar Bakanlığı üzerinden yerleşim faaliyetlerine yüz milyonlarca şekel aktarıldığı, bu bütçelerin özellikle Filistinli toplulukların yerinden edilmesinde rol oynayan tarımsal yerleşim karakollarını güçlendirdiği belirtildi.
Raporda, kuzey Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetlerinin de yeniden canlandırıldığına dikkat çekildi. İsrail hükümetinin 2005’te boşaltılan Homesh, Sanur, Ganim ve Kadim bölgelerine yeniden dönüşün önünü açtığı, Cenin ve Nablus çevresinde yeni yerleşim projelerinin ilerletildiği kaydedildi.
İsrail işgal hükümetinin 100’den fazla yeni yerleşimi yasallaştırmak için adım attığı belirtilen raporda, bunların arasında 50 yerleşim karakolunun resmileştirildiği, 15 yerleşim alanının statüsünün yükseltildiği ve 37 tamamen yeni yerleşimin gündeme alındığı ifade edildi.
Raporda, bu yerleşimlerin büyük bölümünün Batı Şeria’nın derinliklerinde, daha önce İsrail varlığının bulunmadığı bölgelerde yer aldığına dikkat çekildi.
Şubat 2023’te İsrail kabinesinin yaklaşık 70 yerleşim karakolu için özel bir “yasallaştırma süreci” başlattığı belirtilen raporda, bu karakolların önemli bir kısmının şiddet olaylarıyla anıldığı, buna rağmen Smotrich’in bu alanlara finansman sağlanması ve buradaki yapıların yıkılmasının engellenmesi yönünde talimat verdiği kaydedildi.