Batı Asya'da son çeyrek asrına damga vuran askeri operasyonlar zincirinde bir perde daha indi. Alman Haber Ajansı’na (dpa) konuşan Iraklı üst düzey bir hükümet kaynağı, ABD Silahlı Kuvvetleri’ne bağlı tüm işgalci muharip unsurların ve lojistik destek birliklerinin Irak topraklarını tamamen terk ettiğini açıkladı.
Irak makamları, ülkede hiçbir yabancı işgal üssünün kalmadığını ve tüm ulusal güvenliğin eksiksiz biçimde Irak ordu birlikleri ile yerel güvenlik güçlerinin kontrolüne geçtiğini duyurdu.
Washington ile Bağdat arasında daha önce varılan mutabakat doğrultusunda, ABD öncülüğündeki işgalci uluslararası koalisyonun görev süresinin 30 Eylül 2026’da resmen sona ermesi öngörülüyordu. Iraklı yetkililerin takvimden iki gün önce duyurduğu bu sürpriz çekilme, bölgede yeni bir dönemin kapısını araladı. 30 Eylül itibarıyla işgalci koalisyonun Bağdat’taki ana karargâhının da kapılarına kilit vurulacağı daha önce ilan edilmişti.
Washington işgalin bittiğini teyit etmiyor: 2 bin 500 işgalci asker çekildi mi?
Açıklamanın ardından tüm dikkatler Beyaz Saray ve Pentagon’a çevrildi. ABD yönetimi, 28 Eylül itibarıyla işgalci güçlerin çekilme operasyonunun resmen tamamlandığını henüz teyit etmedi.
Son dönemde ülkede konuşlu bulunan yaklaşık 2 bin 500 işgalci Amerikan askeri, Irak güçlerine istihbarat, taktik planlama ve eğitim desteği adı altında işgalin sürdürülmesine katkı sağlıyordu. Bu işgalci birliklerin önemli bir bölümü ise Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) sınırlarında konuşlanmıştı. Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Araci, 30 Eylül’e kadar Erbil’deki tüm işgalci ABD personeli ve hava savunma sistemlerinin tahliye edileceğini açıklamıştı. Son adımla birlikte bu işgal üslerinin ve savunma bataryalarının tamamen boşaltıldığı öne sürülüyor.
2003 işgalinden bugüne: Çalkantılı 23 yıl
ABD ve müttefikleri, 2003 yılında kitle imha silahları iddiasıyla Irak’ı işgal etmiş ve Saddam Hüseyin yönetimini devirmişti. İşgalci muharip birliklerin büyük kısmı 2011’de ülkeden çekilmiş olsa da, terör örgütü IŞİD’in 2014’te Musul başta olmak üzere geniş toprakları ele geçirmesi üzerine işgalci Amerikan ordusu Bağdat’ın çağrısıyla yeniden sahaya inmiş, işgali derinleştirmişti. 2017’de örgütün sahadaki varlığının sona erdirilmesinin ardından iki başkent arasında işgalci güçlerin çekilmesine dair müzakereler başlamıştı.
Sahadaki işgalin sona ermesi, iki ülke arasındaki tüm bağların kopacağı anlamına gelmiyor. Ancak bu süreç, işgal sonrası geçiş evresi olarak nitelendiriliyor; Irak ordusu ve Peşmerge güçlerinin bağımsız savunma kapasitesine ulaşması hedeflenirken, istihbarat paylaşımı, askeri eğitim ve silah tedarik programlarının süreceği belirtiliyor.
Direniş grupları ne yapacak?
İşgalci Amerikan güçlerinin çekilmesi, Bağdat’ta iç siyasi ve askeri dengeleri doğrudan etkileyecek bir sürecin fitilini ateşliyor. Son yıllarda işgalci ABD üslerine insansız hava araçları ve roketlerle çok sayıda direniş operasyonu düzenleyen direniş grupları, ülkedeki varlığını sürdürüyor.
Irak Başbakanlığı tüm silahların mutlak surette devlet tekeline alınması gerektiğini savunurken, bazı direniş güçleri silahsızlanmaya direniyor. Bölgede işgalci Amerikan birliklerinin çekilmesinin ardından bu grupların atacağı adımlar ve merkezi hükümetle yaşanabilecek muhtemel güç mücadelesi uluslararası gözlemciler tarafından yakından izleniyor.