Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah Sınır Kapısı’ndan Filistinlilerin son derece sınırlı şekilde geçebilmesi, yurt dışında tedavi görmek üzere tıbbi tahliye izni bekleyen binlerce hasta ve yaralının yaşadığı acıyı gözler önüne seriyor. Gazze’ye geri dönenler de işgal güçlerinin sistematik baskıları ve ihlalleri nedeniyle büyük sıkıntılarla karşılaşıyor.
Bu durum, İsrail’in Gazze’ye yönelik soykırım savaşının, hava saldırılarının ve silahlı saldırıların sürmesiyle aynı döneme denk geliyor. Saldırılarda aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu Filistinliler şehit oluyor ve yaralanıyor.
Gazze’den ayrılmasına veya bölgeye dönmesine izin verilen kişilerin sayısının son derece düşük olması, İsrail işgal ordusunun Ekim 2023’te başlattığı soykırım savaşının yol açtığı insani felaketin boyutunu ortaya koyuyor.
Arabi21’in 16 Temmuz Perşembe günü Refah Sınır Kapısı’nın işleyişine ilişkin elde ettiği verilere göre, Gazze’den yalnızca 102 kişi ayrılabildi. Bunların 40’ını hastalar, 62’sini ise refakatçiler oluşturdu.
Aynı gün Gazze’ye 98 kişinin girişine izin verilirken, çok sayıda yolcu Mısır’ın Şeyh Züveyd bölgesine geri gönderildi.
Gazze’ye dönmelerine izin verilmeyen bazı Filistinliler ise 45 gündür Şeyh Züveyd’de bekliyor. Bu kişiler, Gazze’ye geri dönüşlerine izin verilmesi umuduyla bekleyişlerini sürdürüyor.
Yavaş infaz
Bu rakamlar, Gazze’deki binlerce hasta ve yaralı açısından yavaş bir infaz anlamına geliyor. Filistin Kızılayı’na göre 18 binden fazla yaralı ve hasta, yurt dışında tedavi görebilmek için tahliye edilmeyi bekliyor.
Filistin Kızılayı Sözcüsü Raid en-Nems, daha önce yaptığı açıklamada, Refah Sınır Kapısı’nın 2 Şubat’ta sınırlı şekilde yeniden açılmasından bu yana Gazze’den yalnızca yaklaşık 700 hastanın yurt dışında tedavi görmek üzere ayrılabildiğini belirtmişti.
En-Nems, mevcut tıbbi tahliye hızının son derece yetersiz olduğunu ve giderek artan ihtiyaçlarla hiçbir şekilde örtüşmediğini vurguladı. Gazze’deki sağlık krizinin daha da ağırlaşabileceği uyarısında bulundu.
Arabi21’in edindiği bilgilere göre, işgal güçlerinin Gazze’ye dönen Filistinlilere yönelik uygulamaları da son günlerde daha da sertleşti.
Arama ve denetim işlemleri son derece ağır koşullarda gerçekleştirilirken, çantaların 25 kilogramı aşması durumunda içerisindeki kıyafetler atılıyor. İlave bir naylon poşet bile fazla yük olarak kabul edilerek işgal güçleri tarafından el konuluyor.
Mevcut çalışma mekanizması
Refah Sınır Kapısı’nın mevcut çalışma sistemi birden fazla tarafın gözetiminde yürütülüyor. Gazze’den çıkışlara yalnızca kritik ve acil sağlık vakaları için izin veriliyor.
Hastalar, Filistin Sağlık Bakanlığı bünyesindeki sevk komitesi tarafından sınıflandırılıyor. Süreç, Dünya Sağlık Örgütü ve Filistin Kızılayı ile koordineli şekilde yürütülüyor.
Arabi21’e konuşan Sağlık Bakanlığı Sevk Komitesinden bir kaynak, hasta ve yaralıların isimlerinin haftalık seyahat listelerine alınmadan önce hem İsrail işgal yönetimi hem de Mısır makamları tarafından güvenlik incelemesine tabi tutulduğunu belirtti.
Kaynak, binlerce hastanın İsrail veya Mısır tarafından uygulanan seyahat engelleriyle karşılaştığını ifade etti.
Komite, Dünya Sağlık Örgütü ile koordinasyon içerisinde hasta listelerini İsrail işgal yönetimine ve Mısır tarafına gönderiyor. Her iki taraftan da onay alan hastalar, izin verilen geçiş sayısına göre bekleme listesine alınıyor.
Kaynak, Refah Sınır Kapısı’ndan ayrılmasına izin verilen yaralı ve hasta sayısının, biriken bekleme listesiyle hiçbir şekilde örtüşmediğini vurguladı.
Bekleme listesinde soykırım savaşında yaralananların yanı sıra kanser, kalp ve böbrek yetmezliği hastaları ile acilen Gazze dışında tedavi görmesi gereken diğer kritik vakalar bulunuyor.
Arabi21, Gazze’deki hasta ve yaralıların seyahat mekanizmasına ilişkin son gelişmeleri öğrenmek amacıyla Dünya Sağlık Örgütü yetkilileri ve sözcüleriyle iletişime geçmeye çalıştı ancak herhangi bir yanıt alamadı.
Dünya Sağlık Örgütü daha önce yaptığı açıklamalarda, görevinin siyasi veya güvenlik konularına müdahale etmek değil; lojistik destek, operasyonel koordinasyon ve uluslararası arabuluculuk sağlamak olduğunu belirtmişti.
Örgüt, insani yardım ortaklarıyla koordinasyon içerisinde Gazze’deki farklı hastanelerde bulunan hasta ve yaralıların toplanma noktalarına, oradan da Refah Sınır Kapısı’na güvenli şekilde ulaştırılmasını organize ediyor.
Dünya Sağlık Örgütü ayrıca Gazze’deki sağlık sistemi ile hasta kabul etmeye hazır Avrupa Birliği ülkeleri, Arap ülkeleri ve diğer devletler arasında temel bir bağlantı görevi yürütüyor.
Hasta listeleri bu ülkelere gönderiliyor ve tedavi ile konaklama masraflarının karşılanmasına ilişkin onay alınmaya çalışılıyor.
Örgüt, güvenli ve sürdürülebilir insani koridorların açılması için uluslararası baskı kampanyaları yürüttüğünü belirtiyor.
Gazze’deki hastanelerin büyük bölümünün hizmet dışı kalması ve beklemeye tahammülü olmayan binlerce kritik vakanın bulunması nedeniyle tıbbi tahliyelerin hızlandırılması çağrısında bulunuyor.