NBC News’un aktardığı ABD Savaş Bakanlığına ait kurum içi tahminlere göre, Washington’ın İran’a karşı yürüttüğü savaşın maliyeti 80 ila 100 milyar dolara ulaşmış olabilir. Bu rakam, Pentagon’un kamuoyuna açıkladığı 30 milyar dolarlık maliyetin üç katından fazla.
Habere göre Pentagon’un açıkladığı resmî hesaplama yalnızca kullanılan mühimmatın maliyetini kapsıyor. İran’ın misilleme saldırılarında Batı Asya’daki ABD askerî altyapısında meydana gelen hasarın giderilmesi için gereken ve tek başına 30 milyar doları aşabileceği belirtilen yeniden inşa giderleri ise bu hesaba dahil edilmiyor.
Raporda ayrıca lojistik giderlerin, iki uçak gemisi taarruz grubunun bölgede tutulmasının, askerî tahliyelerin ve ABD’nin yüzlerce yeni saldırı gerçekleştirdiği iki aylık ek savaş döneminin maliyetlerinin de resmî rakama yansıtılmadığı kaydedildi.
İran Savaşı Maliyet Takip Portalı ise haziran ayı ortasında Washington’ın savaş için 113 milyar dolardan fazla harcama yaptığını tahmin etmişti.
ABD Kongre Araştırma Servisinin mayıs ayında yayımladığı raporda da ABD Hava Kuvvetlerinin F-15E ve F-35A savaş uçaklarıyla MQ-9 ve MQ-4C insansız hava araçlarının da aralarında bulunduğu 42 hava aracını kaybettiği belirtilmişti.
KISA SÜRECEĞİ SÖYLENEN SAVAŞ AYLARDIR DEVAM EDİYOR
Washington yönetimi, savaşın kısa sürede sona ereceğini vadetmişti.
ABD Başkanı Donald Trump, 28 Şubat’ta başlayan ilk saldırıların ardından yaptığı açıklamada, harekâtın dört ila beş hafta sürmesinin planlandığını söylemiş ve süreci kısa, kolay bir askerî operasyon olarak sunmuştu.
Ancak takip eden haftalarda açıklanan takvim sürekli değişti. Önce iki ila üç hafta, ardından dört ila altı hafta ve daha sonra iki ila sekiz haftalık sürelerden söz edildi. ABD’li yetkililer ise Washington’ın “takvimin önünde” ilerlediğini ve savaşın “yeni bir Irak’a dönüşmeyeceğini” savunmayı sürdürdü.
Trump bazı açıklamalarında savaşın “ne kadar sürmesi gerekiyorsa o kadar” devam edeceğini ve “ne gerekiyorsa yapılacağını” da söyledi. Bu ifadeler, daha önce dile getirilen dört ila beş haftalık sürenin çok daha uzun bir döneme yayılabileceğini ortaya koydu.
Savaşın başlamasından yaklaşık dört buçuk ay sonra, nisan ayında ilan edilen iki haftalık ateşkesin de çökmesinin ardından Trump, temmuz ayı ortasında Kongreye ABD’nin “yeniden İran’la savaş hâlinde olduğunu” resmen bildirdi.
WASHINGTON’IN NET BİR ÇIKIŞ PLANI YOK
Nihai maliyet ne olursa olsun, Washington’ın birkaç hafta içinde bitirmeyi planladığı savaşın nasıl sona erdirileceğine ilişkin uygulanabilir bir yol haritasına sahip olmadığı değerlendiriliyor.
The Economist dergisi, Trump yönetiminin Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak için önünde bulunan üç seçeneği değerlendirdi: Mevcut saldırıların sürdürülmesi, askerî gerilimin daha da tırmandırılması veya deniz ablukasının yeniden uygulanması.
Derginin değerlendirmesine göre bu seçeneklerin hiçbiri uygulanabilir ve kalıcı bir çözüm sunmuyor.
Yüzlerce saldırıya rağmen sınırlı askerî harekâtların İran’ın tutumunu değiştirmediği belirtilirken, saldırıların daha da genişletilmesinin Körfez ülkelerini çatışmanın içine çekebileceği ve ABD kamuoyunda ciddi siyasi tepkiye yol açabileceği ifade ediliyor.
Deniz ablukasının yeniden uygulanmasının ise tarafları, çökmekte olan ateşkes anlaşmasına yol açan önceki çıkmaza geri döndüreceği ve ikinci girişimin farklı bir sonuç doğuracağına dair hiçbir güvence bulunmadığı kaydediliyor.