ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Caine, konu hakkında bilgi sahibi üç kaynağın CNN’e verdiği bilgilere göre, İran’la yürütülen savaştan bir “çıkış yolu” arıyor.
Kaynaklar, Caine’in son haftalarda Başkan Donald Trump’ın üst düzey danışmanlarıyla yaptığı kapalı görüşmelerde, ABD’nin savaştan çıkmanın bir yolunu bulması gerektiğini açıkça ifade ettiğini belirtti. Caine ayrıca, çatışmayı tırmandırmak için masada bulunan askeri seçeneklerin ters tepebileceği ve hava gücünün büyük olasılıkla Başkan’ın ilan ettiği hedefleri gerçekleştiremeyeceği konusunda uyarıda bulundu.
CNN’e göre Caine bu görüşünde yalnız değil. İki kaynak, Caine’in askeri tırmanma seçenekleriyle ilgili endişelerini yönetimin üst düzey yetkilileriyle görüştüğünü ve savaştan çıkış için bir yol bulunması ihtimalini gündeme getirdiğini aktardı. Bu görüşmelere CIA Direktörü John Ratcliffe, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance de katıldı.
Habere göre ABD ordusunun en üst düzey yetkilisi olan Caine, son dönemde Trump’ın kendisine yakın görüşlere sahip bazı üst düzey danışmanlarıyla toplantılar gerçekleştirdi. Bu görüşmelerin amacı, kurumlar ve farklı devlet organları arasındaki koordinasyonu güçlendirmek ve Başkan’la yapılacak toplantılar öncesinde ortak bir tutum oluşturulmasını sağlamaktı.
Kaynaklar, Caine’in amacının, ABD askerlerinin sahaya konuşlandırılmasını gerektirmeyen seçenekler de dahil olmak üzere mevcut askeri seçeneklerin sınırlarını ve taşıdığı riskleri ortaya koymak olduğunu söyledi.
Kaynaklardan biri, Caine’in Trump yönetiminin üst düzey isimleriyle İran savaşı konusunda yaptığı görüşmeler hakkında, “Bu, onun orduyu koruma yöntemi” değerlendirmesinde bulundu.
Birden fazla kaynak, Caine ve Trump yönetimindeki diğer bazı yetkililerin, “hava bombardımanının İran’ı Başkan’ın şartlarına uygun bir anlaşmayı kabul etmeye zorlamada başarılı olmayacağına” inandığını belirtti. Bu nedenle söz konusu yetkililer, Trump’ın ortaya koyduğu çerçeveyle uyumlu başka seçenekler geliştirmeye çalıştı.
Savaş altıncı ayına girerken ve Trump savaşın ilk haftalarında İran’ın askeri kapasitesinin yok edildiğini defalarca söylemişken, yönetimin en üst düzey askeri yetkilisi artık kapalı görüşmelerde savaşı sona erdirecek “kolay” bir askeri çözüm bulunmadığını söylüyor.
Caine’in sözcüsü, kapalı kapılar ardında yapılan görüşmeler hakkında yorum yapmayı düşünmediğini açıkladı. Beyaz Saray ve Dışişleri Bakanlığı da yorum yapmayı reddetti.
Savaş başlamadan önce Caine’in, İran’la askeri bir çatışmanın muhtemel sonuçları konusunda Trump’ı uyardığına ilişkin birçok haber yayımlanmıştı. Ancak Trump o dönemde bu haberleri reddetmiş ve Caine’in ABD ordusunun savaşı kazanmasının “kolay” olacağına inandığını öne sürmüştü.
Kaynaklardan biri CNN’e, Trump’ın temmuz ayının sonunda bombardımanı yeniden tam güçle başlatma tehdidinde bulunduğu sırada Caine ve yönetimdeki diğer yetkililerin olası sonuçlardan endişe duyduklarını söyledi.
Kaynak operasyonel ayrıntılara girmekten kaçınırken, “Operasyonu destekleyen tek kesim ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) içindeki bazı unsurlardı” dedi. Kaynak ayrıca israilin genel olarak savaşın tırmanmasına yol açacak bir operasyonun gerçekleştirilmesini desteklediğini belirtti.
Trump daha sonra saldırıları iptal etmiş ve kararını Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri liderlerinden gelen talep üzerine aldığını söylemişti. Bununla birlikte yönetimin üst düzey bir yetkilisi CNN’e, Başkan’ın gelecekte saldırı düzenleme ihtimalini tamamen ortadan kaldırmadığını söyledi.
Saldırıların iptal edilmesinden önce ve sonra yayımlanan haberlere göre, ABD ordusunun mühimmat stoklarının azalması da karar üzerinde etkili olan faktörlerden biriydi.
Birden fazla kaynak CNN’e, mühimmat sıkıntısına ilişkin endişeleri yalnızca Caine’in dile getirmediğini aktardı. Körfez ülkelerinden yetkililer de yakın zamanda Trump yönetimi yetkilileriyle yaptıkları görüşmelerde, gelişmiş hava savunma sistemlerindeki yetersizlik nedeniyle Trump’ın savaşı tırmandırmaya karar vermesi halinde İran saldırılarına karşı koymakta yaşanabilecek güçlükleri gündeme getirdi.
Kaynaklara göre Caine aynı zamanda, Başkan’la iyi ilişkilerini korumanın öneminin farkında olduğu için endişelerini dile getirirken ihtiyatlı davrandı. Bu nedenle askeri tırmanmanın muhtemel olumsuz sonuçlarını Trump’a sunuş biçimine özellikle dikkat etti.
Konu hakkında bilgi sahibi kişiler, Caine’in bir aşamada Beyaz Saray içinde kendisine bir ofis tahsis edilmesini istediğini, bunun da Başkan’a düzenli brifingler vermesine imkan sağlayacağını belirtti.
Yakın zamanda Beyaz Saray’da gerçekleştirilen bir toplantıda Caine, mühimmat stoklarına ilişkin kaygılar da dahil olmak üzere askeri tırmanmanın muhtemel olumsuz sonuçlarını anlattı.
Bir kaynağa göre Caine özel görüşmelerinde çok daha açık konuştu. Hava gücünün sınırları olduğunu kabul eden Caine, yalnızca bombardımanın savaş için ilan edilen hedeflere ulaşmayı büyük olasılıkla sağlayamayacağı yönündeki görüşünü tekrarladı.