ABD basınına yansıyan istihbarat değerlendirmelerine göre İran, savaş sürecinde Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisini artırarak küresel ekonomiye zarar verebilecek yeni ve güçlü bir koz elde etti.
Amerikan CNN kanalına konuşan kaynaklar, ABD istihbarat kurumlarının son değerlendirmelerinde İran’ın bundan böyle Hürmüz Boğazı’na erişimi “istediği zaman” fiilen kapatabilecek kapasiteye sahip olduğu sonucuna vardığını aktardı.
Değerlendirmelerde, İran’ın savaş sırasında boğazı kapatma kabiliyetini ortaya koymasının ardından benzer bir adımı gelecekte yeniden atabileceği belirtildi. Kaynaklardan biri, “Artık boğazın fiili kontrolünü İran’a teslim etmiş durumdayız. Bu, herhangi bir nükleer silahtan daha güçlü bir silahtır” ifadelerini kullandı.
ABD istihbaratına göre savaş, Tahran’ın benzer taktikleri gelecekte kullanma konusundaki yaklaşımını da köklü biçimde değiştirdi. İran’ın Körfez ülkelerindeki enerji altyapılarını hedef alarak asimetrik bir baskı aracı geliştirdiği ve bunu savaş sırasında etkili biçimde kullandığı kaydedildi.
Kaynaklar, Washington’un Hürmüz Boğazı’nın tamamen yeniden açılması için İran’la yoğun müzakereler yürütmek zorunda kaldığını belirterek, bunun Tahran’ın elindeki baskı gücünü gösterdiğini ifade etti.
Değerlendirmelerde, ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşı başlatırken İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma ihtimalini yeterince hesaba katmadığı vurgulandı. ABD’li yetkililerin, böyle bir adımın İran’a Washington’dan daha fazla zarar vereceğini düşündüğü, ancak savaşın ilk günlerinden sonra bu hesabın yanlış olduğunun anlaşıldığı belirtildi.
Askeri planlamaya yakın bir kaynak ise “Boğaz üzerindeki kontrolün kaybedilmesi bu dönemin en büyük hatası olur” değerlendirmesinde bulundu.
ABD istihbaratına göre İran, yalnızca Hürmüz Boğazı ile değil, müzakerelerin başarısız olması durumunda Babülmendeb Boğazı üzerinden de küresel ticareti hedef alabilecek seçenekleri değerlendirdi. Kaynaklar, Hürmüz ile Babülmendeb’in aynı anda kapanmasının küresel ekonomi üzerinde yıkıcı sonuçlar doğurabileceğini belirtti.
Değerlendirmelerde, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma iradesini ve kabiliyetini ortaya koymasının ardından gelecekte benzer bir adımı atma ihtimalinin daha da güçlendiği ifade edildi.