ABD'nin İran'a yönelik askeri saldırılarının ilk aşamasında Amerikan vergi mükelleflerinin 1 milyar doların üzerinde maliyetle karşı karşıya kaldığı bildirildi.
Bütçe analistleri, savaşın devam etmesi halinde doğrudan askeri harcamaların 40 milyar ila 95 milyar dolar arasına yükselebileceğini, ekonomik hasarın ise çok daha büyük olabileceğini belirtiyor.
Wall Street Journal'ın haberine göre, uçak gemileri, savaş uçakları ve on binlerce askerin bölgeye konuşlandırılmasının maliyeti yaklaşık 630 milyon doları buldu. Savaş, İran ile ABD arasında dolaylı nükleer görüşmelerin sürdüğü sırada başlatıldı.
Uçak kayıpları maliyeti artırdı
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) açıklamasına göre, Kuveyt'te üç F-15E Strike Eagle savaş uçağı düşürüldü. Her bir uçağın maliyetinin yaklaşık 90 milyon dolar olduğu göz önüne alındığında, bu kayıpların yaklaşık 300 milyon dolara tekabül ettiği hesaplanıyor.
CENTCOM, savaşın ilk 48 saatinde İran'da 1.250'den fazla hedefin vurulduğunu ve 20'den fazla silah platformu ile askeri sistemin saldırılarda kullanıldığını duyurdu.
Modern savaşın yüksek maliyeti
Saldırılarda sıkça kullanılan intihar İHA'larının her birinin yaklaşık 35 bin dolara mal olduğu belirtiliyor. Yaklaşık 1.250 saldırıda kullanıldıkları varsayıldığında, bu İHA'ların maliyetinin yaklaşık 43.8 milyon doları bulduğu tahmin ediliyor.
New York Times'ın haberine göre, saldırılarda kullanılan B-2 stealth bombardıman uçaklarının uçuş saati başına maliyeti 130 bin ila 150 bin dolar arasında değişiyor. Tomahawk seyir füzelerinin ise her birinin yaklaşık 2 milyon dolara mal olduğu bildiriliyor.
Savunma sistemleri de benzer şekilde yüksek maliyetler içeriyor. The Hill'in Pentagon belgelerine dayandırdığı habere göre, THAAD hava savunma sistemlerinde kullanılan önleme füzelerinin her biri yaklaşık 12.8 milyon dolar değerinde.
Washington Post'un haberine göre, halihazırda yaklaşık 50 bin Amerikan askeri savaşta görev alıyor. İki uçak gemisi bölgeye konuşlandırıldı ve bunlardan birinin vurulduğu bildirildi.
Ekonomistlerden maliyet tahmini
Penn Wharton Bütçe Modeli Direktörü Kent Smetters, doğrudan askeri maliyetlerin en az 40 milyar dolara ulaşacağını belirterek, bu rakamın 65 milyar dolara çıkabileceğini ve ABD saldırılarının devam etmesi halinde 95 milyar dolara ulaşabileceğini söyledi.
Smetters, ticaret akışları, enerji piyasaları ve genel ekonomik aktivitedeki aksamaların ABD'ye 50 milyar ila 210 milyar dolar arasında dolaylı maliyet oluşturabileceğini ifade etti.
İran'a yönelik harcamalar daha önce de yüksekti
Brown Üniversitesi'nin Savaşın Maliyeti projesinin tahminlerine göre, ABD'nin İran'a yönelik askeri faaliyetleri sadece 2025 yılında 2 milyar ila 2.25 milyar dolara mal oldu.
Wall Street Journal'ın Şubat ayında bildirdiğine göre, Batı Asya bölgesine son haftalarda 2003'ten bu yana görülmemiş sayıda Amerikan uçağı konuşlandırıldı.
Diğer maliyetli askeri harekatlarla karşılaştırma
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin verilerine göre, Venezuela'da günlük operasyonların maliyeti yaklaşık 31 milyon doları buluyordu. Bloomberg'in haberine göre, bu harekattaki toplam harcamaların 3 milyar doları aştığı tahmin ediliyor.
Brown Üniversitesi'nin araştırmasına göre, ABD'nin Ekim 2023'ten Eylül 2025'e kadar Batı Asya'da yaptığı harcamalar 31.5 milyar ila 33.7 milyar dolar arasında gerçekleşti.
Ekonomik ve insani sonuçlar
Saldırılar nedeniyle küresel enerji piyasalarında dalgalanma yaşanırken, petrol ve doğal gaz fiyatları yükseldi. Hürmüz Boğazı'nın geçici olarak kapanması dünya genelinde tedirginliğe yol açtı.
İran'da 1000'den fazla kişinin hayatını kaybettiği bildirilirken, bunların büyük çoğunluğunun sivil olduğu ve aralarında okul çağındaki çocukların da bulunduğu belirtiliyor. CENTCOM en az 6 ABD askerinin öldüğünü açıklarken, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Ali Laricani, gerçek sayının 500'ün üzerinde olduğunu söyledi.
İşgal altındaki topraklar İran füzeleri ve İHA'ları tarafından vurulurken, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Katar, Ürdün, Suudi Arabistan ve Irak'taki ABD varlıklarının da ağır kayıplar verdiği bildiriliyor.