‘Anayasa ve Demokrasi’ konulu konferansta konuşan Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç, millete verdikleri yeni anayasa vaadini gerçekleştiremeyen siyasi partilere sert eleştirilerde bulundu.
Kılıç, 2011 yılında millete yeni anayasa sözü verenlerin seçimlerde milletin karşısına nasıl çıkacağını sorarken ilginç bir benzetme yaptı:
“Ben doğrusu kendimizi evlenme vaadiyle kandırılmış insanlara benzetiyorum. Nikah masasına oturmadan. Bunun faturasını bu siyasi partilerimiz çekecektir. Ama tabii bunun faydası olmamış mıdır? Olmuştur. En azından siyasi partilerimizin anayasa konusundaki düşüncelerini öğrendik. Nereye kadar gidebiliriz? Nereye kadar başarılı olabiliriz, bunlarla ilgili çok ciddi ve kıymetli deneyimler oldu. Bu kazançlarla kendimizi teselli edeceğiz.”
Haşim Kılıç, bir taslak bile ortaya koyamadan dağılan Anayasa Uzlaşma Komisyonu’nu da demokratik bulmadı. 1982 Anayasası’nı darbe lideri Kenan Evren ile 5 arkadaşının hazırlattığına dikkat çeken Kılıç, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bugün itibarıyla gerçekten demokratik bir anayasanın ortaya çıkabilmesi için önce bu anayasayı yapacak olanların demokratik usullerle ve sağlam yol ve yöntemlerle oraya gelmesi lazım. Bu, kurucu meclis olabilir ya da parlamento olabilir. Şimdi 1982 Anayasası’nı kim hazırladı? Kenan Evren ve 5 arkadaşı. Cunta, darbe yaptı ve arkasından bu anayasayı hazırlayıp halka onaylattı. Bugün ne oluyor Allah aşkına? Parlamentoyu oluşturan siyasi partilerimiz anayasa yapmak için harekete geçtiler. Peki nasıl geldi bu arkadaşlar? Siyasi parti başkanlarının iradeleriyle oluşmuş milletvekillerinin oluşturduğu bir Meclis var ortada. Kenan Evren’in yazdıklarıyla bunların söylediklerinin ne farkı var Allah aşkına? Bir meclisin sağlıklı oluşabilmesi için çok ciddi bir siyasi partiler kanunu ve bir siyasi seçim kanununun hazırlanması lazım. Bunlar hazırlanacak ve bunların sonunda oluşturulacak bir Meclis’ten siz gerçek bir demokrat anayasayı üretebilirsiniz.”
“KENAN EVREN DE İLK 60 MADDEYİ YAZARDI”
Anayasa Mahkemesi Başkanı Kılıç, Komisyon’un üzerinde uzlaştığı 60 madde için de ilginç ifadeler kullandı. “Bu 60 maddeyi Kenan Evren’i getirseydiniz, o da yazardı.” diyen Kılıç, konuşmasını şöyle sürdürdü: “2011 seçimlerinden sonra bütün partilerimiz milletin karşısına çıktı; yeni bir anayasa. Büyük projelerle ortaya çıktılar ve milleti heyecanlandırdılar. Sonuçta sivil toplum örgütleri, inanılmaz bir çalışma yürüttü, hepsini yürekten kutluyorum. Anayasa Uzlaşma Komisyonu’na çok büyük yardımlar yaptılar. Havuzları ağzına kadar önerilerle doldurdular. İnanılmaz bir kaynak oluştu. Ve bir komisyon oluştu. Oturdu arkadaşlar incelemeye başladılar. Tabii herkes kırmızı çizgilerini sağ ceplerinde saklıyor, çıkarmıyor. Konuşmaya başladılar. İlk 60 maddede anlaştılar. Anlaştık dedikleri ilk 60 madde zaten anlaşılmayacak madde değil ki. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümlerinden 1982 Anayasası’na hemen hemen aynen aktarıldı. Orada sadece farklı olan, bu özgürlüklerin ve hakların sınırlandırılmasıyla ilgili olan yaşadığımız sorunlar. Ama esas anlaşması gereken konular ceplerinde saklı. Her parti kendi önerisini koyuyor, üst üste koyuyorlar. Her partinin önerisini farklı renklerle renklendirmişler. AK Parti’ninki kırmızı, öbürününki yeşil, öbürününki bilmem ne. Bakıyorsunuz, bunlar arasında bir uyum yok zaten. E peki bu komisyon niye kuruldu? Demokrasinin müzakere imkanını kullanmadılar. Kullanmadıkları için de uzlaşamadılar. Ve sonucu biliyorsunuz, bitti bu iş.”