Türk-Ermeni sınır kapıları açılıyor

Haberde iki ülkenin tarihi anlaşmalar imzalayacağı, petrol ve gaz için transit yol olarak, giderek önem kazanan bir bölgeyi istikrara kavuşturacağı bilgileri de verildi. Türk ve Azerbaycan kamuoyu ise sınır kapılarının açılmasından sonra Ermenistan'ın başta "sözde soykırım tasarısı" ve işgal ettiği Dağlık Karabağ konusunda olumlu adım atıp atmayacağı konusunda tereddütlü. Türk Dışişleri yetkilileri ise, "Ermenistan ile sınırlar konusunda varılacak bir anlaşmanın tek taraflı bir "taviz" olarak algılanmamasını isteyerek, "Türkiye hükümeti, ülkenin ve Azerbaycan'ın çıkarlarına ters düşecek bir anlaşmaya imza atmaz" uyarısında bulundular.
FEYZA AKYIL / İSTANBUL
Türkiye-Ermenistan ilişkileri; Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün Erivan ziyareti, Başbakan Erdoğan'ın Davost'ta Ermenistan Cumhurbaşkanı Sarkisyan ile görüşmesi ve karşılıklı olumlu açıklamalarla yeni bir döneme girerken, ABD'nin önde gelen etkin gazetelerinden Wall Street Journal, ortaya önemli bir iddia attı. Habere göre, Türkiye ile Ermenistan sınırlarının açılması ve diplomatik ilişkilerin yeniden başlatılması için uzlaşma sağlandı. Anlaşmanın büyük ihtimalle16 Nisan'da imzalanacağı öne sürüldü. Gazetenin haberi, başta Türkiye ve Azerbaycan kamuoyunda da büyük yankı buldu. Ancak Türk ve Azerbaycan kamuoyu, sınırların açılması haberine "çekinceli" yaklaşırken; Ermenistan hükümetinin sınır kapılarının açılmasından sonra "sözde soykırım" ve işgal altındaki Dağlık Karabağ konusunda olumlu adım atıp atmayacağı konusunda tereddütlü...
Türk Dışişleri yetkilileri gazetemize yaptığı açıklamalarda ise, Kafkaslar'da barışın sağlanması için Ankara'nın olumlu girişiminin destek bulduğunu dikkat çekerek, Ermenistan ile sınırlar konusunda varılacak bir anlaşmanın ise tek taraflı bir "taviz" olarak algılanmamasını istedi. Dışişeleri yetkilileri, "Türk hükümeti, ülkenin ve Azerbaycan'ın çıkarlarına ters düşecek bir anlaşmaya imza atmaz" uyarısında bulunarak, sınır kapılarının açılması konusunda da, Bakü yönetiminin rızası dahilinde haraket ettiklerine dikkat çektiler.
Gazetenin Brüksel mahreçli ve Amerikalı diplomatlara dayandırarak verdiği haberde ise, Türkiye ile Ermenistan'ın sınırlarını açmalarının ve diplomatik ilişkilerini geliştirmelerinin petrol ve doğalgazın taşınma güzergâhında bulunan ve önemi giderek artan bu bölgenin istikrarlaşmasına büyük ölçüde yardımcı olacağı belirtildi.
UYUŞMAZLIKLAR KONUSUNDA ANLAŞTILAR
Haberde adının açıklanmasını istemeyen diplomatların, Türk ve Ermeni hükümetlerinin karşılıklı olarak "sınırları açma, diplomatik ilişkileri düzeltme ve tarihi uyuşmazlıklara bakacak komisyonları kurma" konularında müzakerelere başlamanın şartları konusunda anlaştıklarını söyledikleri de belirtildi.
Türkiye ile Ermenistan arasındaki böyle bir gelişmeye hem iki ülkede, hem de Azerbaycan'da güçlü bir muhalefet olduğu da belirtilen gazetede, iki ülke arasında ilişkilerin düzelmesi yolunda böyle bir uzlaşmanın Batılı devletler tarafından Kafkaslar'ın istikrarı açısından son derece önemli olarak değerlendirileceği de ifade edildi.
Haberde, ABD Dışişleri Bakanlığı Avrupa ve Asya İşlerinden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Matthew Bryza'nın, Türkiye ile Ermenistan arasındaki ilişkilerin normalleşmesinin bölgede tüm ilişkilerin gelişmesi açısından yeni ve olumlu bir dinamik oluşturacağını söylediği de belirtilirken, Bryza'nın ayrıca Türkiye ile Ermenistan arasında olabilecek bir uzlaşmanın Yukarı Karabağ sorununun çözülmesi konusundaki çabaları nasıl canlandırabileceği konusunu Azeri yetkililerle görüşeceğini söylediği kaydedildi.
Gazeteye göre, anlaşma şunları kapsıyor:
1) Sınırların resmen tanınması ve sınır kapılarının açılması.
2) Diplomatik ilişkilerin tamamen yeniden başlaması.
3) İki ülke arasındaki anlaşmazlıkların çözülmesi için ortak komisyonların kurulması.
4) Dağlık Karabağ ile sorunun çözülmesi için Azerbaycan ile masaya oturulması.
===============
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev'den tepki
Ermeni sınırının açılması İhtimali sebebiyle Aliyev, Medeniyetler İttifakı Zirvesi'ne Katılmıyor...
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, önümüzdeki hafta İstanbul'da yapılacak olan "Medeniyetler İttifakı" zirvesine katılmıyor. Azerbaycan Apa haber ajansının gayri resmi malumat olarak verdiği habere göre 6-7 Nisan'daki Medeniyetler İttifakı programına davet edilen Azerbaycan Cumhurbaşkanı, zirveye katılmama kararı aldı. Apa ajansının haberine göre Cumhurbaşkanı Aliyev'in bu kararının arkasında, Türkiye'nin Ermenistan sınırını açmaya hazırlanmasının olduğu belirtildi.
============
Türkiye ve Azerbaycan'ın çekinceleri...
İki ülke arasında varılacak bir anlaşmaya rağmen, Ermenistan'ın sözünde durup-durmayacağı ve Sözde Soykırım Tasarısı'nı yine gündemde tutup-tutmayacağı, Türk kamuoyunu endişeye sevkediyor. Çünkü bugüne kadar Türkiye'nin attığı olumlu adımlara rağmen Ermenistan yönetimi ve diasporası, başta ABD, Fransa ve Kanada olmak üzere birçok ülkedeki Ermenilere yakın politikacıları uluslararası kamuoyundan Türkiye'yi zor durumda bırakacak adımlar atıyor. Sınır kapılarının açılmasına rağmen, işgal altındaki Dağlık Karabağ'ın yeniden Azerbaycan'a devredilmesi konusunda Ermenistan'ın sözünde durmama ihtimali de hem Türkiye'de, hem de Azerbaycan'da bu ülkeye karşı mesafeli durmaya itiyor. Azeri basınına göre, Devlet Başkanı İlham Aliyev, Dağlık Karabağ konusunda bir ilerleme olmadan anlaşma olursa, Türkiye ile enerji işbirliği alanında sıkıntılar yaşanabileceğini ileri sürüldü. Bu da Orta Asya doğalgazını Türkiye üzerinden Avrupa'ya taşıyacak Nabucco Projesi'nin zarar görmesi endişesini oluşturuyor. Bir grup Azeri aydın da yaptığı açıklamada, Türkiye'nin Dağlık Karabağ konusunda kararlı duruşunu sürdürmesini isteyerek, Dağlık Karabağ sorununun çözülmeden sınır kapılarının açılmasının, çözüme katkı sağlamayacağını öne sürdü. Azeri aydınlar, "Bugüne kadar Ermeniler çok sayıda söz verdi, asla sözlerinde durmadılar" uyarısında bulundular. Ermenistan Bağımsızlık Bildirisi, tıpkı Türk Anayasası'nın başlangıç ilkeleri gibi Anayasa hükmü sayılıyor. Bu bildirinin 11. maddesinde, Türkiye'nin Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz bölgelerinin bir bölümünün Ermeni toprağı olduğu ve geri alınması için çalışmalar yürütüleceği ifade edilmekte. Ermeni Anayasası'nın 13. maddesine göre de Ağrı Dağı devlet armasıdır. Aynı Anayasa, sözde soykırımın uluslararası alanda tanınmasını hedefliyor. Ermenistan, Anayasası'nı değiştirerek, Türkiye'ye yönelik taleplerinden vazgeçecek mi? Ermenistan, Karabağ dahil Azerbaycan topraklarındaki işgaline son verecek mi? Bütün bu sorular ve çekinceler, önümüzdeki günlerde aydınlığa kavuşacak.