Anayasa taslağında mevcut anayasanın 24. maddesinde düzenlenen "din ve vicdan özgürlüğü, ibadet, dini ayin ve tören düzenleme özgürlüğüne" 14. madde referans gösterilerek getirilen "Laik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamazlar" kısıtlaması yer almıyor. Taslakta, 14. madde referansı yerine "Kamu düzeni ve genel ahlaka aykırı olmama" koşulu yer alıyor.
Mevcut anayasanın 'din ve vicdan hürriyetini düzenleyen 24'üncü maddesinde, "Herkes, vicdan, dini inanç ve kanaat hürriyetine sahiptir. 14'üncü madde hükümlerine aykırı olmamak şartıyla ibadet, dini ayin ve törenler serbesttir. Kimse, ibadete, dini ayin ve törenlere katılmaya, dini inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; dini inanç ve kanaatlerinden dolayı kınanamaz ve suçlanamaz" hükmü yer alıyor. AKP'nin talebi üzerine Prof. Ergun Özbudun başkanlığıdaki akademisyenlere hazırlatılan yeni anayasa taslağında 14'üncü maddeye yapılan atıf çıkarılarak fıkra, "Kamu düzeni ve genel ahlaka aykırı olmamak şartıyla ibadet, dini ayin ve törenler serbesttir" şeklinde düzenleniyor.
"Temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılamamasını" düzenleyen mevcut 14'üncü madde ise şöyle:
"Anayasa'da yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve laik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz. Anayasa hükümlerinden hiçbiri, devlete veya kişilere, Anayasa'yla tanınan temel hak ve hürriyetlerin yok edilmesini veya Anayasa'da belirtilenden daha geniş şekilde sınırlandırılmasını amaçlayan bir faaliyette bulunmayı mümkün kılacak şekilde yorumlanamaz."
Kürtçe eğitime engel yok
Taslakta yapılan bir düzenlemeye göre de, başka dillerde eğitimin
önündeki anayasa engeli kaldırılıyor; konunun kanunla düzenlenmesi öngörülüyor. Bu düzenleme de Kürtçe eğitimin önünün açılabileceği şeklinde yorumlandı. Anayasa'nın 42'nci maddesinde yer alan "Türkçe'den başka hiçbir dil, eğitim ve öğretim kurumlarında Türk vatandaşlarına anadilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez" hükmü okullarda Kürtçe eğitimi yasaklıyor. Taslakta ise bunun yerine "Eğitim ve öğretim dili Türkçe'dir. Türkçe'den başka dillerde eğitim demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olarak kanunla düzenlenir" hükmü getiriliyor. Bu düzenleme ile Meclis'in anayasal bir engelle karşılaşmadan çıkaracağı bir yasa ile Kürtçe'nin okullarda seçmeli ders olarak okutulmasına imkân tanımasının önü açılıyor. Taslakta resmi dilin Türkçe olduğu vurgusu aynen kalıyor, ancak diğer diller üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması için de düzenlemeler yapıldığı öğrenildi.
Salt çoğunluk yetmeyecek
Yeni anayasa taslağında, "367 kararıyla" Abdullah Gül'ün ilk seferde seçilmesini engelleyen Anayasa Mahkemesi'nin üye sayısı 17'ye çıkarılıyor. Mahkeme üyelerinin TBMM ve yargı organları tarafından seçilmesi öngörülüyor. Ayrıca, mahkemenin karar alma sayısıyla ilgili düzenleme yapılarak, mahkemeye yapılan başvurularda yürütmenin durdurulması için üyelerin üçte ikisinin oyunun aranması koşulu getiriliyor. Yürütmenin durdurulması kararı verilmesi için "telafisi imkânsız zararların doğması halinin" oluşmuş olması da zorunlu kılınıyor. Mevcut durumda Anayasa Mahkemesi üyelerin salt çoğunluğu ile karar verebiliyor.
radikal