Mısır'da Hüsnü Mübarek rejiminin devrildiği Tahrir sürecinden başlayarak iktidar olma planlarını adım adım hayata geçiren cunta rejimi nihai olarak içte ve dışta beklediği büyük desteği göremeyince sert manevralar yapmaya başladı. Daha önce, darbe ve katliamlar nedeniyle Mısır'a yaptığı para yardımını kesebileceğini açıklayan ABD'ye karşı sert açıklamalarda bulunan general Abdulfettah el-Sisi liderliğindeki cunta bu kez Türkiye'ye tavır aldı. Başbakan Erdoğan'ın demokrasi yanlısı söylemleri nedeniyle sık sık 'iç işlerimize karışıyorlar' açıklaması yapan darbe yönetimi dün beklenen adımı atarak Kahire Büyükelçimiz Hüseyin Avni Botsalı'yı 'istenmeyen adam' ilan etti.
HEDEF BAŞBAKAN'IN AÇIKLAMASI
Mısır Dışişleri Bakanlığı, daha önce istişare için Kahire'ye çağrılan Mısır'ın Ankara Büyükelçisi'nin kalıcı olarak geri çekilmesini, Türkiye'nin Kahire Büyükelçisi'nin ülkeden ayrılmasını ve iki ülke arasındaki diplomatik temsil düzeyinin maslahatgüzarlık seviyesine düşürülmesini kararlaştırdı. Yapılan yazılı açıklamada, alınan karara gerekçe olarak, Başbakan Erdoğan'ın, 21 Kasım'da Moskova'ya hareket etmeden önce verdiği beyanat gösterildi. Başbakan, meşru Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'nin serbest bırakılması gerektiğini belirtmişti. Açıklamada, Başbakan'ın ifadelerine atıfla 'Bu beyanat, yüce Mısır halkının iradesine yönelik meydan okuma, tercihlerini küçümseme ve iç işlerine doğrudan müdahale niteliği taşıyan kabul edilemez bir ısrarın son halkasını teşkil ediyor' denildi.
ANKARA'DEN JET CEVAP
Karara Ankara'nın cevabı hızlı oldu. Dışişleri Bakanlığı mütekabiliyet ilkesi çerçevesinde, Türkiye-Mısır ilişkilerinin maslahatgüzar düzeyine indirildiğini ve Mısır'ın Ankara Büyükelçisi Abderahman Salaheldin'in 'istenmeyen adam' ilan edildiğini bildirdi. Açıklamada şunlar kaydedildi:
'Üzüntü duyduğumuz bu durumun tarih önündeki sorumluluğu, Mısır'da 3 Temmuz darbesinin olağanüstü şartlarında işbaşına gelen geçici yönetime aittir. Her halükarda, Türk ve Mısır halkları arasında tarihten gelen köklü ilişkiler ve kardeşlik bağları her zaman ve her şartta baki kalacaktır.
Mısır bunu konuşuyor
Mısır'ın Türkiye Büyükelçisini 'istenmeyen adam' ilan etmesi Mısır medyasında geniş yankı buldu. Haber, Mısır'ın Rasd, En'Nafizetü'n-Masr, El-Ahram, Wafd gibi önde gelen sitelerinde 'flaş haber' olarak verildi. Darbe karşıtı basın sitelerinde karar olumsuz ve yanlış olarak değerlendirilirken, darbe destekçisi siteler ise 'Türk Büyükelçisi'nin ülkeden kovulduğu' ifadesini kullandı.
Sorunlar konjonktürel
Giresun ziyaretinde gazetecilerin Mısır yönetimin kararıyla ilgili sorularını cevaplayan Cumhurbaşkanı Gül, 'Orada olağanüstü bir dönem var. Türkiye ve Mısır arasındaki bu duruma geçici, konjonktürel bakmamız gerekir. Mısır'ın da biran önce demokrasiye tekrar kavuşmasını temenni ederiz' dedi. Türkiye ve Mısır'ın Akdeniz'in iki yakasında bir elmanın adeta iki yarısı gibi olduğunu vurgulayan Gül, 'Akdeniz'in güneyine baktığımızda Mısır gibi büyük bir devlet, kuzeyine baktığımızda Türkiye gibi büyük bir devlet vardır. Tarih boyunca da çok sağlam ilişkilerimiz olmuştur. Ümit ediyorum ki ileride bütün bunlar tekrar rayına oturur' diye konuştu.
Darbecilere saygı duymam
Başbakan Erdoğan, Mısır Dışişleri Bakanlığı'nın Türkiye ile diplomatik ilişkilerin seviyesine düşürem kararı karşısında 'Biz de Mısır'ın Ankara'daki maslahatgüzarına karşı takınıyoruz'' dedi.
İLK CEVAP RABİA İŞARETİ
Başbakan Erdoğan, Mısır'ın darbe yönetiminin kararına ilk tepkisini Trabzon'da toplu açılış törenindeki konuşması sırasında eliyle Mursi taraftarlarının işareti olan Rabia işareti yaparak gösterdi. Daha sonra Ziraat Odaları Birliği Karadeniz Bölge Toplantısı'na katılan Başbakan, gazetecilerin konuyla ilgili soruları üzerine şunları söyledi: ''Bu darbe yönetiminin büyükelçimize karşı takınmış olduğu tavrı aynen biz de Mısır'ın Ankara'daki maslahatgüzarına karşı takınıyoruz. Ve takındığımız bu tavır Mısır halkına karşı değildir. Darbeci yönetime karşıdır. Biz halkların egemenlik haklarına saygı duymayanlara asla saygı duyamayız.'' Mısır'ın kararının gerekçesine ilişkin yönetilen soru üzerine de Erdoğan, ''Siyasette her zaman dik durmayı seven ama dikleşmeyi sevmeyen bir insanım. Dolayısıyla da kalkıp darbeyle iş başına gelenlere hiç bir zaman saygı duymayacağım.' dedi. (İLHAN TOPRAK - TARIK BAKICI)
Tepkimiz darbe yönetimine
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Katar'a hareketinden önce Esenboğa Havalimanı'nda basın toplantısı düzenleyerek Mısır'la ilgili gelişmeleri değerlendirdi. Türkiye'nin, 3 Temmuz askeri darbesine gösterdiği tepkinin aslında Mısır halkına duyduğu saygının sonucu olduğuna dikkati çeken Davutoğlu, o günden bu yana Mısır'da demokrasiye dönüşü sağlayacak her sürece katkıda bulunabileceklerini ifade ettiklerini belirtti. Davutoğlu, 'Çünkü Türk-Mısır halklarının dostluğu ebedidir, krizler geçicidir. Mısır'da halkın iradesine saygı duyan bir yönetim işbaşına gelir, ilişkiler daha ileri düzeylere taşınır' dedi. Mısır'ın kararını sabah saatlerinde öğrendiğini kaydeden Davutoğlu, nihai görüşmeyi gerçekleştirene kadar paylaşmayı doğru bulmadıklarını söyledi. Bununla birlikte Türkiye Büyükelçisi henüz Mısır Dışişleri Bakanlığı'ndayken Reuters'a haberin düşmesinin, diplomatik teamüllere uymadığını belirtti. Davutoğlu, 'Ülkeler arasında krizler olabilir ama diplomatik nezakete saygı gösterilmelidir' dedi.
Mısır için dua edeceğim!
Türkiye'nin Kahire Büyükelçisi Hüseyin Avni Botsalı, 'Mısır için dua etmeye devam edeceğim. Mısır'ın demokratik yolda kalması bölge ve dünya için elzemdir' dedi. Mısır Dışişleri Bakanlığı Protokol Genel Müdürlüğü'nden ayrıldıktan sonra Mısır hükümetinin aldığı kararı değerlendiren Botsalı, 'Türk ve Mısır halkları kardeştir. Mısır'ın iyiliği için dua etmeye devam edeceğim. Mısır çok önemlidir. Mısır'ın demokratik yolda kalması bölge ve dünya için elzemdir' diye konuştu. Mısır Dışişleri Bakanlığı, Mısır'ın Ankara Büyükelçisi'nin geri çekilmesini, Türkiye'nin Kahire Büyükelçisi'nin ülkeden ayrılmasını ve iki ülke arasındaki diplomatik temsil düzeyinin düşürülmesini kararlaştırmıştı.
Çıkarlarımız etkilenmesin
Mısır Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Bedir Abdülati, Kahire'nin Türkiye ile diplomatik temsil düzeyini maslahatgüzar seviyesine indirme kararıyla ilgili olarak 'İki ülke arasında yaşanan gelişmelerin, Türkiye'de yaşayan Mısırlıların hak ve çıkarlarını etkilememesini temenni ediyoruz' dedi. Abdülati, başkent Kahire'de düzenlediği basın toplantısında, Mısır'ın Türk halkını takdir ettiğini belirterek, 'Türk halkı ile bizi bir arada tutan bağlar var ancak Türk hükümetinin tutumu ve Başbakan Tayyip Erdoğan'ın defalarca Mısır'ın iç işlerine yönelik beyanatları kabul edilemezdi' dedi.
Gözünü ekmeğe dikmiş
Mısır'ın darbeci generali Abdülfettah el-Sisi'nin yeni ortaya çıkan bir ses kaydında, Mısır'da hazine gelirini artırmak için ülkede ürünlerin daha yüksek fiyata satılması gerektiğini söylediği ortaya çıktı. El-Cezire'de yer alan habere göre Sisi ses kaydında, ülkede ürünlerin fiyatlarının arttırılması gerektiğini ve ürünlerin gerçek bedeli halktan alındığında ülkede senelerdir devam eden genel bütçe açığına son verilebileceğini söylüyor. Ayrıca Sisi, Almanya'da ve Güney Sudan'da halkın maaşlarında kesinti yapılmasına işaret ederek, her iki ülkede de maaş oranlarında %50 kesinti yapıldığını ve insanların buna itiraz etmediğini söylüyor. İnsanların o maaşla ürünleri gerçek değerine satın almalarına rağmen yaşayabildiklerini söylüyor
Bir yıl hiç maaş almamış
Mısır'ın eski Şura Meclisi Üyesi Rıda Fehmi, 'ABD ve Batı, Mısır'da İhvan'a karşı gerçekleştirilen darbeyi destekleyerek, Ortadoğu'daki demokrasi anlayışının değer değil, araç olduğunu ortaya koydu' dedi. Divan Derneği tarafından düzenlenen, 'Rabia Katliamı'nın 100. Gününde Mısır' adlı panelde konuşan Fehmi, Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'nin, görev süresince Batılı devletlerin beklentilerine cevap vermediğini savundu. Fehmi, 'Mursi, Batılı devletlerin kendisine çizdiği kırmızı çizgileri dinlemedi. Beyaz Saray'ı ziyaret etmedi. Halkının daha da rahat etmesi için tüm dünyayı gezdi. Ailelerin değil, kurumların güçlenmesi için çalışmalar yürüttü' diye konuştu. Mursi'nini, Mısır'da yerleşik olan derin devletle mücadele ettiğini vurgulayan Fehmi, 'Mursi bir yıl hiç maaş almadı. Bölgesel barış için komşu ülkelerle diyaloğa geçti' ifadesini kullandı.
Mısır'da Rabiatul Adeviyye meydanında cunta rejiminin işlediği katliamın 100. günü nedeniyle cuma günü gösteriler düzenlenirken bugün de darbe karşıtlarının 'Adeviyye ve Nahda meydanlarını ele geçirme' şiarıyla sokaklara dökülmesi bekleniyor. Bu arada dün Mısır Başsavcılığının, Yeni Mısır (Heliopolis) bölgesinde gözaltına alınan 39 darbe karşıtına 15 gün ihtiyati hapis kararı verdiği bildirildi.