New York Times’ta Damian Cave, Choe Sang-Hun, Javier Hernández ve Eric Schmitt imzasıyla yayımlanan haberde, ABD’li askeri yetkililerin İran’la savaş patlak vermeden önce Güney Çin Denizi’ndeki uçak gemisi taarruz gruplarını Orta Doğu’ya yönlendirdiği belirtildi.
Habere göre Pentagon, bu hafta da İran’a ait füze ve İHA tehditlerine karşı korumayı güçlendirmek amacıyla Asya’dan gelişmiş hava savunma sistemlerinin bölgeye sevk edildiğini duyurdu.
Aktarılan bilgilere göre sevk edilen sistemler arasında Patriot füzeleri ile THAAD hava savunma sistemine ait önleme unsurları da bulunuyor. Söz konusu sistemlerin, THAAD konuşlandırılan tek Asya müttefiki olan Güney Kore’den alındığı ifade edildi.
ABD’li yetkililer, esasen Kuzey Kore’nin füze tehdidine karşı konuşlandırılan bu savunma sisteminin ilk kez Orta Doğu’ya taşındığını, diplomatik ve lojistik anlaşmaların tamamlanmasının ardından fırlatma platformlarının da sevk edileceğini bildirdi.
Henüz iki haftayı geride bırakan İran savaşının, Washington’un Hint-Pasifik bölgesindeki güvenlik taahhütlerini ne denli yıprattığını ortaya koyduğu kaydedildi. ABD’li askeri yetkililerin “öncelikli harekât sahamız” diye tanımladığı Asya-Pasifik’te bu gelişmelerin, Amerikan nüfuzunu zayıflatabileceği ve Çin’in “Washington geriliyor” tezini güçlendirebileceği değerlendiriliyor.
Savaşın maliyeti ve talepleri büyüyor
Haberde, ABD müttefiklerinin de Orta Doğu’daki askeri yığınağa daha fazla dahil olduğu belirtildi. Bu çerçevede Avustralya’nın bu hafta savaş uçakları, personel ve havadan havaya füze sevkiyatı gerçekleştirdiği aktarıldı.
Öte yandan Japonya ve Tayvan’ın silah teslimatlarında gecikme riskiyle karşı karşıya olduğu, bunun da ABD ve müttefiklerinin hücum ve önleme füzesi stoklarının hızla tükenmesinden kaynaklandığı ifade edildi.
Pentagon yetkililerinin geçen salı günü Kongre’ye verdiği bilgiye göre, savaşın maliyeti sadece ilk 6 günde 11,3 milyar doları aştı.
Amerikalı komutanlar, New York Times’a yaptıkları değerlendirmede, azalan stoklar ve silah transferlerinin özellikle Asya’daki güvenliği olumsuz etkilediğini, Çin’in artan askeri gücü ve bölgedeki saldırgan manevraları karşısında müttefiklerin yoğun baskı hissettiğini söyledi.
Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung da hükümetinin ABD hava savunma sistemlerinin taşınmasına karşı çıkmasına rağmen bu konuda iradelerini tam olarak dayatamadıklarını belirterek, “Bu meselede irademizi tamamen dayatamayacağımız açıktır” dedi.
Asya’dan üç erken sonuç
Haberde, savaşın Asya açısından üç temel sonucu öne çıkardığı ifade edildi.
Asya artık Washington’ın önceliği değil
Geçen yıl Singapur’da düzenlenen bölgesel güvenlik konferansında ABD’nin Hint-Pasifik’teki müttefiklerini desteklemeyi sürdüreceği mesajı verilmişti. Ancak mevcut gelişmelerin bu taahhüdün inandırıcılığını zayıflattığı belirtiliyor.
ABD Savunma Bakanlığı’nın eski bölgesel güvenlik yetkililerinden Ely Ratner, “Kore’den hava savunma sistemlerinin çekilmesi, yönetimin Asya’ya bağlılığı konusunda zaten büyüyen kaygıların arttığı bir dönemde son derece tehlikeli bir mesaj veriyor” dedi.
Çin’in nüfuzu ve küresel güveni artabilir
Analistler, yükselen petrol fiyatları ve Orta Doğu’daki gelişmelerin Asya ekonomileri üzerindeki baskısının Çin’e yeni fırsatlar sunduğunu belirtiyor. Buna göre Pekin, ABD’nin müttefiklerinin ekonomik sıkıntılarına etkili yanıt verememesinden yararlanarak bölgedeki etkisini artırabilir.
Çin devlet medyasının da ABD dış politikasını hedef alan karikatürler yayımladığı, Çin ordusunun ise Güney Çin Denizi ve Tayvan çevresi gibi hassas alanlardaki varlığını güçlendirmeyi sürdürdüğü kaydedildi.
ABD’ye bağımlılık sorgulanıyor
Raporda, hava savunma sistemlerinin Orta Doğu’ya taşınmasının ABD’nin askeri derinliğinin sınırlı olduğunu bir kez daha ortaya koyduğu vurgulandı. Bu durumun Washington’ın çok sayıda müttefikinde kaygıya yol açtığı ifade edildi.
Bir Patriot önleme füzesinin maliyetinin yaklaşık 4 milyon dolar olduğu, son tahminlere göre savaşın ilk iki haftasında binden fazla füzenin kullanıldığı belirtildi.
Asya ülkelerinde ise Amerikan silah siparişlerinde yaşanan gecikmeler nedeniyle Japonya ve Tayvan’ın yerli savunma sistemlerini hızlandırmaya yöneldiği aktarıldı.
Güney Kore Devlet Başkanı Lee de savaşın, savunmada öz yeterliliğin ne kadar acil bir ihtiyaç olduğunu gösterdiğini belirterek, “Başkalarına bağımlı olursanız, bu destek bazen çökebilir. Dış desteğin kesilmesi halinde her zaman kendi planlarımızı düşünmeliyiz” ifadelerini kullandı.
Müttefiklerin kaygılarına ilişkin Pentagon’dan yorum istendiğinde ise kurumun kısa bir e-postayla, “Paylaşacağımız bir şey yok” yanıtını verdiği aktarıldı.