Umman Sultanı Heysem bin Tarık, 2 Kasım Pazartesi günü Pekin’deki Büyük Halk Salonu’nda Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüştü. Çin’in resmî haber ajansı Şinhua’ya göre iki ülke, ABD ve İran’ı barışçıl yollar izlemeye, İslamabad Mutabakatı’na dönmeye ve diyaloğu yeniden başlatmaya teşvik etme konusunda anlaştı. Taraflar ayrıca petrol ve doğal gaz alanlarında iş birliğini güçlendirme ve yeni enerji alanlarında ortak çalışmaları genişletme kararı aldı.
El Meyadin’in Pekin muhabirine konuşan Asyalı bir kaynak ise ziyaretin diplomatik gündemine ilişkin ayrıntılar aktardı. Kaynağa göre ikili ilişkiler görüşmede ikinci sıradaydı. Öncelikli konu, Tahran ile Washington arasında Umman’ın arabuluculuk yapması ve Çin’in bu girişime kapsamlı ekonomik ve güvenlik güvenceleri sağlamasıydı.
İran heyeti Pekin’deki görüşmelere katıldı
Aynı kaynağa göre İran’ın Pekin Büyükelçisi, beraberindeki heyetle birlikte liderlerin görüşmesinden bir saat önce Büyük Halk Salonu’na geldi. Büyükelçi, binanın ikinci katında Çinli yetkililerle ayrı bir görüşme yaptı. Liderlerin görüşmesinin ardından Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi ile Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, İran heyetiyle kapalı oturumda bir araya geldi.
Kaynak, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreter Yardımcısı Ali Bakıri Keni’nin de katıldığı toplantıda Umman’ın arabuluculuk önerisi ile Çin’in sunacağı güvencelerin ele alındığını söyledi. Kaynağın değerlendirmesine göre Pekin, Maskat’ın girişimiyle bu kez görüşmelere doğrudan katıldı.
Umman’ın arabuluculuğu neden yeniden gündemde?
Kaynağın aktardığına göre Washington, Maskat’ı Tahran’a fazla yakın olmakla suçlamış ve Umman, Pakistan ile Katar’ın yürüttüğü arabuluculuk sürecinin dışında kalmıştı. Kaynak, taraflar arasındaki güven kaybını, Mekke İttifakı’nın devreye girmesini ve Yemen meselesini İran’la yürütülen görüşmelerden ayırma çabalarını bu sürecin tıkanmasının nedenleri arasında gösterdi.
Umman, Şubat 2026’da Washington ile Tahran arasındaki dolaylı müzakerelere de aracılık etmişti. Kaynağa göre Çin’in perde arkasında destek verdiği o görüşmelerde “benzeri görülmemiş bir ilerleme” sağlanmış, ancak Washington’un savaşa yeniden başlamasıyla süreç sona ermişti. Kaynak, Pekin’in Umman’a duyduğu güveni, Maskat’ın bütün taraflarla temas kurabilmesine ve Yemen’de 1.600 esirin takasına yönelik anlaşmaya aracılık etmesine bağladı.
Bakıri Keni, Tahran’ın savaşı sona erdirme önerilerini aktardı
İran devlet televizyonuna göre Bakıri Keni, Vang Yi ile görüşmesinde Tahran’ın savaşı sona erdirmek ve güvenliği güçlendirmek amacıyla sunduğu diplomatik girişimleri ele aldı. Bakıri Keni, İran’ın ulusal güvenliğini, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunma konusundaki tutumunun değişmediğini ve bu başlıklarda taviz vermeyeceğini söyledi. Bir medeniyete karşı yürütülen savaşın zafer getirmeyeceğini belirten Bakıri Keni, böyle bir savaşın dünya ekonomisini sarsacağı uyarısında bulundu.