Ahmet Emin Dağ (Ortadoğu Uzmanı)
"Filistin"de halen 22 tane güvenlik birimi bulunuyor. Bunlardan biri Muhammed Dahlan komutasındaki Önleyici Güvenlik Güçleri. Yaklaşık 30 bin silahlı gücü olduğu tahmin edilen bu grup, Mısır (ve dolaylı yoldan CIA, MOSSAD) istihbaratı tarafından terörle mücadele konusunda özel eğitim alan birimlere sahip. Gazze"de oldukça etkin olan bu birim, birçok Hamaslının kaçırılması, işkence edilmesi, öldürülmesi, İsrail"e ihbar edilmesi gibi eylemlerle suçlanıyor."
EKONOMIK
Filistin"e yönelik son 1,5 yıldır ambargo uygulanırken belirgin bir ayrımcılık yapılması kini besleyen temel unsura dönüştü. Hamas tabanı giderek fakirleşirken, Fetih, dışarıdan gelen yardımlar ve ülke içindeki ekonomik ayrıcalıklar sebebiyle ciddi bir yıpranma yaşamadı. Bu iki taraf tabanı arasındaki uçurumu arttırdı.
Ambargonun mağduru tüm halk olduğu halde, sadece Fetihçi bir grup memur grubunun ayaklanması ise gruplar arası öfkeyi arttırmaktan başka bir işe yaramadı.
Bu çerçevede Gazze"de sıradan halk fakirleşirken, Fetih"e yakın olduğu bilinen bazı aşiret mensupları ve üst düzey görevliler hakkındaki yolsuzluk iddialarının ayyuka çıkması, uyarılara rağmen Abbas yönetiminin önlem almaması bazı Fetih mensuplarının yolsuzlukla eş anlamlı olarak algılanmasına neden oldu.
GÜVENLIK
İki grup arasında ilişkileri asıl koparan unsurun güvenlik sebeplerinden kaynaklandığını söylemek abartı olmasa gerek.
Güvenlik birimlerinin tamamına yakınının Fetih tabanından gelen silahlı kişilerden oluşması, bir yandan bu birimlerin tarafsızlığını zedelerken, diğer yandan, Hamas"a yönelik her operasyon ve tutuklamanın Fetih"e karşı tepkiye dönüşmesini besledi.
Birçok Hamas üyesinin işkenceye uğradığı yönündeki haberler, sokak infazları ve suikastlar Hamas tabanında, İsrail ile işbirliği yapan, Fetih içinden bir çetenin varlığına iyice ikna olmalarını sağladı. Fetih tabanından gelen güvenlik mensuplarının 2006 yılında iktidara gelen Hamas hükümetiyle çalışmada isteksiz davranmaları, emirleri yerine getirmemeleri, üstelik başbakan İsmail Heniye"ye yönelik birtakım taciz saldırılarında rollerinin ortaya çıkması çatışmaların başlamasına neden oldu.
GÜVENLİK BİRİMLERİNİ CIA VE İSRAİL EĞİTİYOR
Filistin"de halen 22 tane güvenlik birimi bulunuyor. Bunların her birinin kendi başına hareket eden ve hükümete itaate kendini zorunlu hissetmeyen başkanları bulunuyor. Bunlardan biri Muhammed Dahlan komutasındaki Önleyici Güvenlik Güçleri.
Yaklaşık 30 bin silahlı gücü olduğu tahmin edilen bu grup, Mısır (ve dolaylı yoldan CIA, MOSSAD) istihbaratı tarafından terörle mücadele konusunda özel eğitim alan birimlere sahip. Gazze"de oldukça etkin olan bu birim, birçok Hamaslının kaçırılması, işkence edilmesi, öldürülmesi, İsrail"e ihbar edilmesi vs. gibi eylemlerle suçlanıyor.
Hamas hükümetinin bunlar dahil, tüm güvenlik birimlerini tek bir çatı altında toplama girişimleri bir buçuk yıldır başarısız kalırken, son olarak üç ay önce Mekke"de imzalanan anlaşmayla tümünün İçişleri Bakanı"na bağlanması öngörülmüştü. Ancak Bakan, göreve gelmesinden bir ay sonra güvenlik birimlerinin kendisini dinlemediğinden şikayet ederek istifa etti.
HAMAS HÜKÜMET KURDU AMBARGOLAR BAŞLADI
2003"te Hamas liderlerine yönelik infazlarda Filistinli işbirlikçilerin rolünün olduğu tartışmaları ile başlayan güven bunalımı, 2004"te Hamas kadrolarına yönelik tutuklamalara tabandan gösterilen tepkilerin resmi otoritelerce duymazdan gelindiği yönündeki şikayetlerle birleşti.
Ardından, 2005 yılında, iki grup arasında işbirliği arayışı ve Mısır İstihbaratının arabuluculuğundaki görüşmelere rağmen hiçbir ilerleme sağlanamadı.
2006"daki Seçimler ardından kurulan Hamas Hükümetinin boykot edilmesi, güvenlik birimlerinin kontrolü konusunda yetki tartışması ve Hamas"ın çözüm olarak 3000 kişilik yeni güvenlik kadrosu ihdas etmesi gerilimi giderek tırmandırdı.
Nihayet 2007 yılı başından itibaren bu gerilim sokak çatışmalarına dönüştü. Ambargolar ve memurların sık sık çıkardığı iç kargaşa sebebiyle eski hükümetin görev yapamaz hale gelmesi, tutuklama, infaz ve işkence iddialarına karşın Mısır İstihbaratının eğitiminden geçmiş olan birimlerin göreve devam ettirilmeleri gibi nedenler, iki grup arasındaki güven uçurumunu derinleştirdi.
Nihayet, Suudi Arabistan sponsorluğunda kurulan yeni koalisyon hükümeti döneminde de çatışmalar durmadı. Sonunda olan oldu ve Hamas"ın Gazze"deki tabanı ayaklanarak tüm bölgede kontrolü ele geçirdi.
YENİ KURULAN KUKLA HÜKÜMET YASAL DEĞİL
Hali hazırda, Mekke"deki uzlaşma ile kurulan ve Hamas"ın başında olduğu koalisyon hükümeti geçerli değil.
Ancak Devlet Başkanı Mahmut Abbas tarafından meclis onayı olmadan kurulan ve yemin ettirilen yeni hükümet de hukuki bir temele sahip değil.
Zira, yeni hükümetin parlamentodan güven oyu alması zorunlu olduğu halde böyle bir uygulama şu ana kadar gerçekleştirilmedi. Özellikle Batı Yaka"daki Parlamento ve belediye binalarının basılması yasadışı uygulamalardan birini oluşturdu.
ASKERI DURUM
İki taraf arasındaki askeri denge Fetih lehine görünmektedir.
Resmi olarak kullanabileceği 70 binden fazla silahlı mensubu bulunan Fetih"e karşın Hamas"ın cephedeki mensuplarının 20 binden biraz fazla olduğu anlaşılıyor.
Buna karşın Hamas mensupları yüksek bir motivasyona sahip iken, Fetih mensuplarının motivasyon sorunu olduğu kesin.
HAMAS"IN ŞU ANDAKI AMACI
Gazze"deki ve kendi grubu üzerindeki izolasyonu sona erdirmek
Birlik hükümetini yeniden kurmak
Güvenlikte gelinen aşamayı korumak ve Dahlan"ın ülkeye dönüşünü önlemek
Fetih yönetimindeki bazı şahısların değiştirilmesi ve daha güvenilir isimlerin getirilmesi
FETIH"IN ŞU ANDAKI AMACI
Yönetim tekelini korumak
Sokakların hakimiyetini yeniden eline geçirmek
Hamas"ın güçlenmesini önlemek
Kendisine destek veren bölgesel ve uluslararası güç dengelerini korumak
GENEL SONUÇLAR
Filistin"de ideolojik bölünmenin ötesinde fiili bölünme gerçekleşti
Filistin davasının İslam dünyası nezdindeki kutsallığı zedelendi
Mescidi Aksa"ya yönelik İsrail operasyonları yeniden başladı. Özellikle Mağripliler Kapısı"ndaki kazılar hız kazandı.
Filistinliler nezdinde dava zarar gördü ve Filistin toplumunda kapanması imkansız derin uçurumlar oluştu
Medeniyet içi çatışma teziyle İslam dünyasındaki ayrılıkları teşvik eden Amerikan-İsrail projesi güçlendi.
Irak ve Lübnan"dan sonra Filistin"de de iç kargaşa dış düşmanla ilgilenmekten daha önemli hale geldi.
Vakit