Liz Fuller
Çeçen-İçkerya Devlet Başkanı Abdulhalim Saydulayev"in 16 Haziran"da ve Şamil Basayev"in de 10 Temmuz"da ölmelerinden sonra Rus ve Moskova yanlısı Çeçen görevliler kalan direnişçi sayısının bir kaç düzineyi aşmadığını söyleyerek Çeçen direnişini tükenmiş bir güç olarak tanımladılar. Ama son zamanlarda yapılan değerlendirmeler direniş güçlerinin en az 700 kişi olduğunu ve hala "ciddi bir tehdit" teşkil ettiğini ortaya çıkardı.
Rusya"nın Çeçen direnişinin gücü ile ilgili hesaplamaları tarihten beri tahmini ve çelişkili olmuştur. Tamamen politik sebeplerden dolayı kimi zaman bu sayı abartılırken kimi zamanda düşük gösterilmiştir.
Mesela Rus Kommersant gazetesi 7 Kasım"da direnişçilerin sayıları ile ilgili 2000 yılı Şubat ayı ve 2006 yılı Kasım ayı arasında yapılan 14 ayrı tahmini verdi.
Şüpheli Hesaplamalar
Ağustos 2005"de daha sonradan Kremlin yanlısı Çeçen Devlet Konseyi"nin başkanı olan Taus Cabrailov direnişçilerin sayısının 800-1000 civarında olduğunu söyledi. Bir ay sonra Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin"in Güney Federal Bölgeler Özel Temsilcisi Dimitri Kozak bu sayının 1500 civarına yükseldiğini söyledi.
2005 Ekim ayı ortalarında General Arkadi Yedelev 800 direnişçi olduğunu açıkladı.
Saydulayev ve Basayev"in ölümden sonra ise Moskova yanlısı Çeçen görevliler direnişçi sayısının birkaç düzineyi geçmediği yönünde bir açıklama yaptı.
Rus yanlısı Çeçenya başbakanı Ramzan Kadirov Ağustos ayında Nezavisimaya gazetesine direnişçilerin sayısının 60"ı geçmediğini söylerken yardımcısı Adam Delimhanov 60 direnişçi ve 20-30 kadarda paralı asker olduğunu söyledi.
Yüzlerce direnişçinin FSB başkanı Nikolay Patruşev"in af kapsamında silahlarını bırakıp teslim olmaları çağrısına cevap verdikleri söylendi. Hatta af Duma"da onaylanarak yasallık kazanmadan Kadirov"un Gudermes kentindeki evine şahsen gelerek teslim oldukları belirtilen 200 kişinin silahlarını bıraktığı da söylendi.
Çoğunluğunu Çeçenlerin oluşturduğu Doğu ve Batı karargâhlarından iki müfrezenin Lübnan"daki Rus barış güçlerinde hizmet etmek için gönderilmesi de dış dünyaya Çeçenya"da savaşın tamamen bittiği mesajını göndermek amaçlı olabilir.
Erken başlangıç?
Ama chechenpress.org ve Kavkaz Center sitelerinde yayınlanan Eylül-Ekim aylarından beri Çeçen direnişçiler tarafından düzenlenen operasyonlar tamamen farklı bir hikâye anlatıyor.
Bu zaman süreci içerisinde direniş savaşçıları düzinelerce Rus ve Moskova yanlısı Çeçen görevlileri öldürdüklerini ya da yaraladıklarını iddia ettikleri neredeyse günlük çoklu operasyonlar düzenlediler. Bu iddiaların zımnen onayı da Kuzey Kafkasya"daki Federal birliklerin komutanı General Yevgeni Baryayev"in 12 Ekim"de Caharkale"de Rus askeri görevlileri ile Rus yanlısı Çeçen hükümet görevlilerinin yaptığı toplantıda durumun kötüleştiğini kabul etmesi oldu.
Baryayev Çeçen militanlar tarafından yapılan saldırı ve "terör faaliyetleri"nin sayılarının arttığını söyledi ama kayıpları açıklamadı. Direnişteki canlanmayı aldıkları büyük miktarlarda paralara bağladı.
Baryaev bu açıklamaları Çeçen-İçkerya Devlet Başkanı ve direniş lideri Doku Umarov"un Eylül ayında dünya Müslümanlarına finansal destek vermeleri çağrısında bulunduktan sonra yaptı. Kavkaz Center web sitesine göre, Umarov ayrıca Eylül ayında direnişçilere taktiklerde değişiklikler yapılması ile ilgili emirler verdi.
Nezavisimaya Gazeta"nın 20 Ekim"de verdiği habere göre, Rus yanlısı Çeçen yönetiminin başkanı Alhanov 19 Ekim"de Moskova"da Çeçenya"daki güvenlik durumunun kötü olduğunu ve militanların bazı bölgelerdeki operasyonlarını arttırdıklarını kabul etti.
Kommersan gazetesinin 7 Kasım"daki haberine göre, Baryaev güvenlik güçlerinin 3 Kasım"da başkent Caharkale"de yaptıkları bir toplantıda gençlerin hala direnişçi saflarına geçtiklerini ve Rus güçlerin Çeçenya"nın güneyinde dağlardaki direnişçi gruplarını yok etmek amacı ile havan toplarını kullandıklarını söyledi.
Resmi kabul
6 Kasım"da Çeçenya"daki Bölgesel Operasyon Merkezi"nin basın ofisi başkanlığını yapan Albay Nikolay Varavin açık bir şekilde direnişin "ciddi bir tehdit teşkil ettiğini" kabul etti. Bundan birkaç gün önce Regnum haber ajansı Varavin"in İnguşetya ve Dağıstan"dan gençleri savaşmak için Çeçen direnişine katıldıkları açıklamasına yer verdi.
Varavin çok açık bir şekilde söylemese de Çeçen polislerinin bağlılıkları özellikle de daha önceden yapılan aflarda teslim olduktan sonra başbakan Ramzan Kadirov tarafından onun sözde devlet başkanlığı korumalarına katılması teklif edilen eski direniş savaşçılarının- sorgulanabilir. Birkaç ay önce Çeçen-İçkerya Cumhuriyeti"nin Londra"daki Dışişleri Bakanı Ahmed Zakayev aralarında Moskova yanlısı Çeçen yönetiminde üst düzey görevlilerinde bulunduğu 20 bin silahlı Çeçen"in düzenli olarak direnişe yardım ettiğini iddia etmişti.
Putin Moskova yanlısı Çeçen içişleri bakanlığının faaliyetlerini geliştirmek amacı ile suç polisinin faaliyetlerinin sorumluluğunu üstlenecek olan General Nikolay Simakov"u yeni birinci içişleri bakan yardımcı olarak atadı.
Alhanov 3 Kasım"daki toplantıda sadece askeri faaliyetlerin yoğunlaştırılmasının direnişi kırmayacağını, işsiz bir sürü gencin direnişçilere katılmasının engellenmesini savundu. Alhanov yeni iş alanları oluşturmanın Çeçen direnişini kırmak için yapılan operasyonlardan daha pahalıyla mal olmayacağını söyledi.
Tehdit hala var
Bu arada FSB Başkanı Patruşev 7 Kasım"da Ulusal Anti-Terör Komitesi"nin toplantısında Rusya"nın güneyindeki hidroelektirik santrallerinin büyük bir terör saldırısı tehlikesi altında olduğunu söyledi.
Patruşev komitenin Volgograd, Saratov ve Rostov şehirlerindeki ve Dağıstan"daki hidro-elektrik santrallerin hedef alındığı yönünde istihbaratı olduğunu söyledi ve bu tür saldırıların feci kayıplara sebep olacağını, santralin bulunduğu bölgeleri felç edebileceğini, toplu kayıplara sebep olacağını ve ülke ekonomisine büyük zarar vereceğini ekledi.
Lenta.ru"nun bildirdiğine göre, Çeçen direnişçiler 1999 yılında bir barajı ve Volga"daki köprüleri havaya uçurmakla tehdit etmişlerdi. Çeçen direnişinin Volga cephesi Eylül ayının sonlarında Volgograd şehrindeki bir doğalgaz hattında meydana gelen patlamanın dorumluluğunu üstlendi ve Rusya"nın enerji sistemine yönelik saldırılara devam edeceğini belirtti.
Ajans Kafkas