Bloomberg: İran-ABD Mutabakatının Maddeleri Ortaya Çıktı
ABD merkezli Bloomberg, Tahran ile Washington arasında varıldığı belirtilen mutabakat zaptının maddelerini yayımladı. Taslak metne göre taraflar, imzanın ardından Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın derhal ve kalıcı biçimde sona erdiğini ilan edecek.
Bloomberg’in aktardığına göre mutabakatın temel maddesinde İran, ABD ve savaşta yer alan müttefiklerinin tüm cephelerde çatışmaların sonlandırılması konusunda taahhütte bulunduğu belirtildi. Metinde tarafların bundan sonra birbirlerine karşı herhangi bir düşmanca eylemde bulunmayacağı, güç kullanmayacağı ya da güç kullanma tehdidinde bulunmayacağı ifade edildi.
Mutabakatta ayrıca İran ve ABD’nin birbirlerinin egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve iç işlerine saygı göstereceği vurgulandı.
60 Gün İçinde Nihai Anlaşma Hedefi
Metne göre Tahran ve Washington, temel maddelerin uygulanmasına ilişkin güvence aldıktan sonra resmi ve doğrudan müzakerelere başlayacak. Tarafların nihai anlaşmaya en fazla 60 gün içinde varmayı hedeflediği, bu sürenin gerektiğinde uzatılabileceği belirtildi.
Nihai anlaşmanın daha sonra Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde bağlayıcı bir kararla onaylanması öngörülüyor.
Deniz Ablukası Kaldırılacak, Gemi Trafiği Başlatılacak
Mutabakat zaptında askeri ve deniz güvenliğine ilişkin başlıklar da yer aldı. Buna göre ABD, imzanın ardından İran’a yönelik deniz ablukasını derhal kaldıracak ve İran’a karşı herhangi bir engelleme ya da müdahalede bulunmayacak.
Buna karşılık İran’ın da deniz trafiğini 30 gün içinde yeniden başlatacağı, bu süreçte engellerin kaldırılması için ihtiyaç duyduğu teknik sürenin dikkate alınacağı ifade edildi.
ABD Güçlerinin Çekilmesi İçin Takvim
Taslakta, ABD güçlerinin nihai anlaşmanın imzalanmasından itibaren 30 gün içinde çekilmesine ilişkin taahhüt de yer aldı. Nihai anlaşmaya kadar mevcut durumun korunacağı, İran’ın nükleer programını mevcut seviyede sürdüreceği, ABD’nin ise yeni yaptırım uygulamayacağı ve bölgedeki askeri varlığını artırmayacağı belirtildi.
Yaptırımlar ve Dondurulan Varlıklar
Ekonomik başlıkta ise Washington’ın İran’ın dondurulmuş para ve varlıklarının serbest bırakılması yönünde taahhütte bulunduğu aktarıldı. Ayrıca İran’ın ham petrol, petrokimya ürünleri ve bunlarla bağlantılı bankacılık işlemleri için yaptırım muafiyetleri sağlanacağı kaydedildi.
ABD’nin İran’a yönelik yaptırımların kaldırılması için nihai anlaşmada belirlenecek bir takvimi kabul edeceği de metinde yer aldı.
300 Milyar Dolarlık Ekonomik Plan
Bloomberg’in aktardığı taslakta, ABD ve bölgesel ortaklarının İran ekonomisinin yeniden yapılandırılması ve geliştirilmesi için ortak bir plan hazırlayacağı belirtildi. Bu plan kapsamında en az 300 milyar dolarlık finansman sağlanmasının garanti altına alınacağı ifade edildi.
Söz konusu ekonomik planın uygulama mekanizmasının, 60 günlük nihai anlaşma süreci içinde netleştirileceği bildirildi.
Nükleer Dosya Nihai Anlaşmaya Bırakıldı
Mutabakatta İran’ın hiçbir zaman nükleer silah üretmeyeceği yönündeki tutumunu yeniden teyit ettiği belirtildi. Buna karşılık zenginleştirilmiş uranyumun akıbeti ve nükleer dosyaya ilişkin diğer teknik başlıkların nihai anlaşmada ele alınacağı ifade edildi.
Böylece taslak metin, savaşın sona erdirilmesi, askeri gerilimin düşürülmesi, yaptırımların kaldırılması, İran’ın ekonomik olarak desteklenmesi ve nükleer dosyanın sonraki aşamada çözülmesi gibi başlıkları aynı çerçevede topluyor.