İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD’nin İran ile imzalanan mutabakat zaptı kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediğini açıkladı.
Sosyal medya platformu X üzerinden açıklama yapan Arakçi, İran’ın üzerine düşen taahhütleri yerine getirdiğini ancak ABD Hazine Bakanı’nın anlaşmanın 9’uncu maddesini ihlal ettiğini belirtti.
Söz konusu ihlalin, Washington yönetiminin daha önce gerçekleştirdiği başka ihlallerin ve yanlış adımların ardından geldiğini ifade eden Arakçi, “Uyum ancak karşılıklı olabilir” dedi.
Bakai: İran, doğrudan müzakere talebinde bulunmadı
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bakai de Tahran’ın ABD ile doğrudan müzakere talebinde bulunduğu yönündeki haberleri yalanladı.
Bakai, İran’ın mevcut meselelerin ele alınması amacıyla uluslararası arabulucuyu Tahran’da kabul etmeyi onayladığını açıkladı.
ABD’nin ihlallerine değinen Bakai, Washington yönetiminin İran topraklarına yönelik askerî saldırılar düzenleyerek iki taraf arasında imzalanan mutabakat zaptını açıkça ihlal ettiğini söyledi.
Bakai ayrıca ABD’nin İran petrolüne yönelik yaptırım muafiyetini iptal ettiğini ve yeni yaptırım paketleri uygulamaya koyduğunu belirtti.
Açıklama, ABD Başkanı Donald Trump’ın Washington’ın “İran’ın talebi üzerine” görüşme yapmayı kabul ettiği yönündeki iddiasının ardından geldi.
Arakçi Hürmüz Boğazı görüşmeleri için Umman’a gidiyor
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin, ikili ilişkiler ve bölgesel gelişmeleri görüşmek üzere diplomatik bir heyetin başında cumartesi günü Umman’a gideceği bildirildi.
İran’ın resmî haber ajansı IRNA’ya göre Arakçi’nin Maskat’taki temaslarında, iki ülke arasındaki iş birliğinin yanı sıra bölgedeki gelişmeler ve özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki durum ele alınacak.
İranlı yetkililer, Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüseferin yalnızca boğaza kıyısı bulunan İran ve Umman tarafından yönetilmesi gerektiğini belirtiyor.
Tahran yönetimi, stratejik su yolunun yeniden açılmasının da İran ile Umman’ın belirleyeceği düzenlemeler doğrultusunda gerçekleştirileceğini vurguluyor.
İran’dan ABD’nin Hürmüz’e müdahalesine ret
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da bir gün önce yaptığı açıklamada, Tahran’ın ABD’nin Hürmüz Boğazı’na müdahale etmesine izin vermeyeceğini söylemişti.
Kalibaf, İran’ın Körfez’e kıyısı bulunan diğer ülkelerle istişarelerini sürdürürken, boğazda oluşturduğu seyrüsefer mekanizmasını uygulamaya devam edeceğini ifade etmişti.
Arakçi, Umman ziyareti öncesinde Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir ile telefon görüşmeleri gerçekleştirdi.
Görüşmelerde Arakçi’nin, ABD’nin bölgede girişebileceği yeni askerî maceralara karşı uyarıda bulunduğu aktarıldı.
Diplomatik temaslar, ABD’nin İran’ın güney bölgelerine yönelik son saldırıları ve Hürmüz Boğazı çevresindeki askerî hareketliliğinin ardından yoğunlaştı.
Tahran yönetimi, saldırılara Körfez bölgesindeki ABD üsleri, askerî noktaları ve stratejik tesislerini hedef alarak karşılık verdiğini açıkladı.
İran, Körfez ülkelerindeki ABD askerî üsleri ile ekonomik varlıklarının, İran’a yönelik ve sivillerin hayatını kaybetmesine neden olan saldırılarda kullanıldığını belirtiyor. Tahran, bu tesislere yönelik eylemlerini söz konusu üslerden gerçekleştirilen veya desteklenen düşmanca askerî faaliyetlere karşı misilleme olarak nitelendiriyor.
Katar arabuluculuk girişimlerini hızlandırdı
Washington ile Tahran arasındaki gerilimi azaltmaya yönelik diplomatik girişimler de devam ediyor.
Reuters’ın konuya yakın bir kaynağa dayandırdığı haberine göre Katar’dan bir heyet, İranlı yetkililerle doğrudan görüşmeler gerçekleştirmek üzere Tahran’a geldi.
Kaynak, Doha’nın arabuluculuk faaliyetlerini Washington ile koordineli şekilde yürüttüğünü belirtti.
Görüşmelerin, İran ile ABD arasında varılan mutabakat zaptının uygulanması ve son gerilime yol açan anlaşmazlıkların giderilmesi üzerinde yoğunlaştığı ifade edildi.
Müzakerelerde özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki deniz ulaşımı ve seyrüsefer konusunda yaşanan görüş ayrılıklarının ele alındığı bildirildi.
Katar heyetinin ziyareti, CNN’in Katar ve Pakistan’ın son askerî gerilimin ardından İran-ABD müzakerelerini yeniden başlatmak için girişimlerini yoğunlaştırdığı yönündeki haberlerinin ardından gerçekleşti.
Diplomatik girişimler, ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını yeniden başlatmasının ardından hız kazandı.
Tahran yönetimi, söz konusu saldırıları 17 Haziran’da imzalanan mutabakat zaptından bu yana gerçekleştirilen en kapsamlı askerî saldırılar olarak nitelendirdi.
Saldırılarda Çabahar Limanı dâhil olmak üzere birçok bölgenin hedef alındığı ve limandaki denizcilik altyapısının zarar gördüğü bildirildi.
ABD’li yetkililer ateşkesin “en azından geçici olarak” çöktüğünü belirtirken, ABD Başkanı Donald Trump mutabakatın “sona erdiğini” savundu. Trump buna rağmen müzakerelerin devam edebileceğinin işaretini verdi.
İranlı yetkililer ise ülkeye yönelik yeni bir saldırının derhâl ve daha kapsamlı bir karşılıkla sonuçlanacağı uyarısında bulundu.