AB'den 301 Baskısı

Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu (KPK) Eşbaşkanı Joost Lagendijk, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile CHP Genel Başkanı Deniz Baykal'a hitaben açık bir mektup yazdı.

AB yetkilisi, mektupta TCK'nın 301'inci maddesinin değiştirilmesini istedi. Sivil toplum kuruluşları da bugün 301'inci maddeyi masaya yatıracak.

Sivil toplum kuruluşları, Türkiye Barolar Birliği'nin çağrısıyla, TCK'nın 301'inci maddesine ilişkin değişiklik önerilerini tartışmak üzere bugün saat 10.00'da bir araya gelecek.

19 sivil toplum kuruluşu, Barolar Birliği'nin genel merkezinde buluşacak. Sivil toplum kuruluşlarının bir bölümünün ortak bir metinle değişiklik teklifini hükümete iletmesi bekleniyor.

Geçen kasım ayında 11 sivil toplum örgütü Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ı ziyaret ederek 301'inci maddenin değiştirilmesini istemişti.

Başbakan'ın "bir metin üzerinde anlaşın bize iletin değiştirelim" teklifi üzerine sivil toplum örgütleri kendi aralarında toplanmış ancak görüşmelerden bir sonuç çıkmamıştı.

Anlaşmazlık, 'Türklüğün' tanımı üzerinde yoğunlaşmış, TİSK ve Türk-İş 'Türklüğün' tanımının değiştirilmesine karşı çıkmış, DİSK ve Hak-İş bu değişiklik yapılmadan metnin altına imza koymayacağını açıklamıştı.

Lagendijk da dün basına dağıttığı 'açık mektup' başlıklı yazısında, Hrant Dink'in öldürülmesinin ardından ikinci haftanın geride kaldığına işaret etti ve ''100 binden fazla insanın katıldığı cenaze merasiminin ardından, artık harekete geçme zamanının geldiğini'' kaydetti.

Cenazeye katıldıktan sonra birkaç gün İstanbul'da kalarak insanları dinlediğini anlatan Lagendijk, bazılarının geçmişte de yaşanan benzer trajedileri anımsayarak iyimser olmak için fazla sebep göremezken, bazı insanların da son birkaç yılda Türkiye'de yaşanan gelişmelerin yeni bir sayfa açılmasına yol açacağı umudunu taşıdıklarını aktardı.

Herkesin üzerinde uzlaştığı konunun ''Türkiye'de son iki yılda artan saldırgan milliyetçilik ve hoşgörüsüzlük ikliminin Hrant Dink cinayetiyle öyle ya da böyle bir şekilde ilgisinin bulunması'' olduğunu dile getiren Lagendijk, TCK 301'inci maddenin bu iklimi temsil eden bir sembol olduğunu ifade etti.

Lagendijk, ''Türk basınının 301'inci maddenin tamamen değiştirilmesi ya da kaldırılması yönündeki birçok çağrısına ikiniz de benzer şekilde tepki verdiniz. Birçok AB ülkesinde devlet organlarına ve yönetimine iftira ve hakarete müeyyide getiren ceza kanunlarının bulunduğu doğrudur. Bunlar arasında Almanya'nın ve Avusturya'nın (ceza kanunu) metinleri en belirginleridir'' dedi.

Lagendijk, kendi ülkesi Hollanda'da da devlet görevlilerine ya da kurumlarına hakaret edenlerin hapis cezası alabileceğine de dikkat çekti.

"301'inci madde Avrupa'dan farklı"

301'inci maddenin ise Avrupa'daki benzerlerinden iki açıdan farklı olduğunu belirten Lagendijk, ''Birincisi 301'inci maddenin ilk paragrafında yer alan ''Türklüğü'' kelimesinin bulunmasıdır. Avrupa'da hiçbir ceza kanununda böyle bir ifade bulamazsınız. Almanlığı ya da Avusturyalılığı aşağılamak yasaklanmamıştır. Bu ülkelerde devlete hakaret yasaktır" ifadesini kullandı.

Joost Lagendijk, "Türkiye'de gazeteciler ve yazarlar hakkında açılan davaların artması 'Türklüğe' kelimesi nedeni iledir. Hrant Dink de bu nedenle mahkum olmuştu. Bu kelime Türk vatandaşlarının ne konuşup ne konuşamayacakları konusunda muğlaklık, farklı yorumlara açıklık ve hukuki belirsizlik yaratıyor'' dedi.

''İkinci konu bu maddenin (neden konulduğunun) arkasındaki endişelerdir'' diyen Lagendijk, Hollanda ve diğer Avrupa ülkelerindeki benzer yasaların kamu hizmetlerinin düzenli işletilmesi amacıyla getirildiğini, demokratik toplum açısından yönetime saygının hedeflendiğini ve kamu yararına hizmet ettiğini dile getirdi.

Bunlarla görevini yapan bir polise, devlet memuruna ya da hükümet üyelerine hakaret edilmesinin ya da tehdidin engellenmek istendiğine dikkat çeken Lagedijk, bazı Avrupa ülkelerinin ceza kanunlarındaki 301 benzeri maddelerin bu açıdan Avrupa İnsan Hakları Konvansiyonu'yla uyumlu olduğunu ifade etti.

"Fikirler kamu yararına tehdit değil"

Lagendijk, ''Türkiye'de ise 301'inci maddeye dayanılarak bilinen yazarlar ve gazeteciler aleyhine açılan davaların hiçbirinde benzer bir neden göremezsiniz. Yazılan makaleler ve dile getirilen fikirler kamu yararına tehdit oluşturmuyor. Bu nedenle demokratik toplumlarda yazarlara davalar açılması zorunlu değildir'' şeklinde görüş bildirdi.

''Her zaman (bekleyelim ve bu maddenin nasıl yorumlandığını görelim) dediniz. Mahkemelerin bunu nasıl yorumladığını gördük. Daha fazla bekleyemeyiz'' diyen Lagendijk, Hrant Dink'in Türklüğü aşağılamaktan ceza aldığını ve temyiz başvurusunun reddedildiğini hatırlattı.

Türkiye-AB KPK Eşbaşkanı Lagendik'ın açık mektubunda, ''(Aleyhinde verilen) bu karar, Hrant Dink'i hedef haline getirdi. (301 konusunda) daha ne kadar kanıta gerek duyuyorsunuz? Mevcut haliyle ve mevcut yorumuyla 301'inci madde insan hayatının tehlikeye atılmasına yol açıyor'' ifadelerine yer verildi.

"Madde geri çekilmeli"

''Türk hükümetinin ya da TBMM'nin bu sonucu arzulamadığını göz önünde bulundurarak tek bir çözüm gördüğünü'' kaydeden Lagendijk, ''Yasa koyucunun yeterince açık olmadığı ortada. Bu nedenle 301'inci maddenin geri çekilmesi gerekiyor. Türk demokrasisinin işleyişi açısından devletin hakaretlere karşı korunması gerektiği düşünülüyorsa 301'inci madde hiç kimsenin yanlış yorumlamayacağı ve cezalandırma amacıyla kullanamayacağı şekilde yasalaştırılır'' önerisinde bulundu.

Başbakan Erdoğan ve CHP Başkanı Baykal'ın ''Türkiye'yi Avrupa'ya yakınlaştıran reformları kesintiye uğratmak isteyen insanlarla karşı karşıya gelme cesaretleri olduğuna samimiyetle inandığını'' vurgulayan Lagendijk, ''önünde birçok tehdit bekleyen Türkiye'nin ülkeyi geriye değil ileriye götürecek siyasi liderlere ihtiyaç duyduğunu'' ve ''Türkiye'nin uzun vadeli çıkarlarına aşırı ve şiddet içeren milliyetçiliğe teslim olarak hizmet edilemeyeceğini'' ifade etti.

301'inci maddede değişim sinyali

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, 29 Ocak'ta yaptığı açıklamada tartışmalar yaratan Türk Ceza Kanunu'nun 301'inci maddesinin tümden iptalini düşünmediklerini söylemişti.

Erdoğan, ''Ben daha önce de söyledim. Değişikliğe varız dedim ve neyin nasıl değişmesi gerekir, bu noktada her türlü teklife varız'' diye konuştu.

Dışişleri Bakanı Abdullah Gül de, 24 Ocak'ta yaptığı açıklamada, ''Bugünkü haliyle 301'inci maddeden dolayı bazı problemlerin yaşandığını görüyoruz'' demiş ve yoğun tartışmalara neden olan maddede değişim sinyali vermişti.

Gül, "Biz bir düşüncenin, söylemin arkasında şiddet yoksa, şiddeti tahrik yoksa veya şiddete yol açmıyorsa bütün bu düşüncelerin bu ülkede serbestçe konuşulmasını ve yazılmasını istiyoruz" dedi.

Bu yönde büyük değişiklikler yaptıklarını belirten Gül, "Bugünkü haliyle 301'inci maddeden dolayı bazı problemlerin yaşandığını görüyoruz" diye konuştu.


CNN