• BIST 109.058
  • Altın 151,093
  • Dolar 3,6599
  • Euro 4,3238
  • Ankara 21 °C
  • İstanbul 20 °C
  • Konya 21 °C
  • Antalya 26 °C
  • Diyarbakır 25 °C
  • Erzurum 16 °C
  • İzmir 25 °C
  • Rize 21 °C

Hacda yine facia

Ahmet Varol

14 gün önce yani hacı adaylarının henüz hac vecibelerini yerine getirmeye başlamalarından önce Mescidi Haram’da, genişletme çalışmalarında kullanılan bir vincin düşmesi sebebiyle 107 kişinin ölümüne ve 240 kişinin yaralanmasına neden olan büyük bir felaket yaşanmıştı. Önce vincin düşmesine şiddetli rüzgârların neden olduğu açıklandı. Ancak daha sonra yapılan tetkiklere dayanılarak, rüzgârların bu vinci düşürmesinde genişletme faaliyetlerini yürüten firmanın ihmalinin de büyük payı olduğu dile getirildi. 

Haccın iki temel rüknünden biri olan Arafat’ta vakfenin ifa edilmesinden sonra dün Mina’da cemre yani şeytan taşlama işlemlerinin ilk gününde yine izdiham ve büyük bir felaket yaşandı. Bu yazıyı yazmamızdan önce verilen son haberlerde ölü sayısının 500’e, yaralı sayısının 800’e yaklaştığı ifade ediliyordu. Temennimiz artmaması, ama sayılar saat saat arttığı için endişemiz siz bu yazıyı okurken daha fazla olması yönündedir. 

Yüce Allah’tan ölenlere rahmet ve mağfiretle muamele etmesini, haclarını kabul etmesini, yaralılara da en kısa zamanda şifa vermesini; ölenlerin hepsinin yakınlarına ve bütün İslâm ümmetine de başsağlığı diliyoruz. 

Mina’daki cemre bölgesinde izdiham felaketi ilk değil. Daha önce de büyük felaketler yaşandı ve bu felaketlerde gerek düzenlemelerle, gerek organizasyonlarla ilgili hataların ve çoğu zaman da bilinçlendirme, yönlendirme yetersizliğinin büyük payı olduğu raporlarda ve gözlemlere dayanan yorumlarda dile getirildi. Şimdilik son yaşanan felaketin sebepleriyle ilgili ayrıntılar açıklanmış değil. Açıklansa bile hataların payıyla ilgili doğruların tam ve inandırıcı bir şekilde yansıtılacağını sanmıyoruz. 

Bir ümmet zirvesi olan, Müslümanların büyük bir heyecan ve coşkuyla toplandıkları haccda zaman zaman büyük facialar yaşanması hepimizi derinden yaralıyor. Haccda şimdiye kadar felakete yol açan muhtelif olaylar yaşandı. Ancak bunların içinde en büyük payı izdihamdan kaynaklananlar oluşturuyor. İzdiham ise genellikle cemre yani şeytan taşlama mekânı durumundaki Mina’da oluyor. Bunun da en önemli sebebi mekânın kalabalığa nispetle dar, zamanın kısıtlı ve akışın düzensiz olmasıdır. Akışın düzene sokulması ve kolaylaştırılması için önemli çalışmalar yapıldığı inkâr edilemez. Fakat kalabalığın çokluğu ve hacıların bilinçlendirilmesi konusunda yetersiz kalınması yine önemli sorunlar yaşanmasına sebep oluyor.

Mina’da geçmiş yıllarda yaşanan felaketlerde akışın tek yönde olmamasının büyük payı vardı. O bölgede aynı anda yüz binlerce insan bir yere toplanıyor ve orta büyüklükteki havuzların içine nohut büyüklüğündeki taşlarını düşürmeye çalışıyorlar. Böyle bir işlemin yapılabilmesi için insanların telaşa kapılmadan, sabır ve teenniyle suyun akışı gibi düzenli akışa tabi tutulmaları gerekir. Böyle düzenli bir akışın sağlanması için en başta akışın sürekli aynı yöne doğru olması gerekir. O kadar kalabalık insan söz konusu havuzlara taşlarını düşürmek için bir yöne doğru gider, sonra geri dönmeye kalkışırsa orada akış düzeni kesinlikle sağlanamaz ve mutlaka izdiham, sıkışma olur. Ne yazık 2006’da yaşanan felakete kadar tek yöne akışın zarureti üzerinde düşünülmedi.

Daha sonra bu sorunun aşılması ve akışın tek yöne olması, su akışına benzer bir akış oluşturulması için bir proje geliştirildi. Buna rağmen yine bazı sorunlar yaşanmasında akışın iyi koordine edilmemesinin, bilinçlendirme ve yönlendirme yapılmamasının payı olabilir.

Bazen izdihama ani çıkışlar ve hadiseler yüzünden ortaya çıkan kargaşa ve kontrolsüz hareketlilik yol açıyor. Çünkü insanlar birbirlerine yapışık halde ilerliyorlar ve telaşa kapılmaları halinde hareketlerini hızlandırmak istediklerinde sıkışmalara ve ezilmelere neden oluyorlar. 

Aslında ani hareketliliklerin yine anında kontrol altına alınabileceği iyi bir trafik düzeni sağlansa bu tür sıkışmaların da önüne geçilmesi mümkün olacaktır. Bunun için en önemli yöntem de trafikteki şerit düzenidir. 

Ben hacca gittiğimde öyle bir kalabalıkta akışın tek yöne olmaması garibime gitmişti. Yıllar sonra Suudi Arabistan yönetimi bu formülü uygulamaya koydu. Ümit ediyoruz insanların birbirine girmesini engelleyecek bir şerit düzeni oluşturmak için de altyapıyı kurar. Arzumuz da bu felaketin son olması.

yeniakit

Bu yazı toplam 331 defa okunmuştur.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2006 Tevhid Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0000 000 00 00 | Faks : haber@tevhidhaber.com | Haber Yazılımı: CM Bilişim