• BIST 108.489
  • Altın 151,139
  • Dolar 3,6704
  • Euro 4,3242
  • Ankara 5 °C
  • İstanbul 17 °C
  • Konya 9 °C
  • Antalya 16 °C
  • Diyarbakır 11 °C
  • Erzurum -2 °C
  • İzmir 12 °C
  • Rize 10 °C

Güney Sudan’da neler oluyor?

Ahmet Varol

Son günlerde Güney Sudan özellikle BM Barış Gücü’nün sayısının artırılması için alınan karar etrafında meydana gelen tartışmalarla gündeme geliyor. Ülke yönetiminin sayının artırılmasını bırakın hiç BM askeri bulundurulmasını bile istemediği söyleniyor. Ama bir yandan da iç çatışmalar şiddetlenerek devam ediyor. 

BM raporlarına geçen bilgilerde hükümet askerlerinin sivillere yönelik saldırılar düzenledikleri hatta kadınlara tecavüz ettikleri vurgulandı. Ülke yönetimi ise bu iddiaları yalanlayarak söz konusu saldırıları düzenleyenlerin ve tecavüzde bulunanların asker kamuflajı giyen çeteler olduklarını, devlet askerleriyle bir ilgilerinin olmadığını iddia etti. Ancak böyle bir açıklama söz konusu suçların işlendiğini kabullenme anlamına geliyordu. Demek ki hükümet güçleri eğer bu suçları işlemiyor idilerse işlenmesine de engel olamıyorlardı. Kaldı ki “asker kamuflajı giyen çeteler” açıklaması da yeterince ikna edici değildi.

Bu arada muhalif güçlerin lideri Riek Machar’ın birkaç hafta önce başkent Juba’dan kaçtığı haberlere yansımıştı. Son olarak onun komşu ülke Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nden iltica talep ettiği haber verildi. 

Biz de bugünkü yazımızda Güney Sudan’da neler olduğu hakkında özet bilgi vermek istiyoruz. 

Sudan, İngiliz işgalinden kurtulup bağımsızlığını ilan ettiği 1 Ocak 1956’da Afrika’nın en geniş toprağa sahip ülkesi oldu. Fakat İngilizler çekilmeden önce ülkenin güneyinde ayrılıkçı fitneyi ekmişlerdi. O yüzden ayrılıkçı Sudan Halk Kurtuluş Ordusu (SPLA) ülkenin bağımsızlığını elde etmesinin hemen ardından fitne savaşını başlattı. Bu savaşa küresel güçler de dıştan destek verdiler. 

Sonunda Sudan hükümeti güneylilerin tercihlerinin sorulması için referanduma gidilmesini kabul etti ve 2011’in başlarında gerçekleştirilen referandumun sonuçlarına binaen Temmuz 2011’de Güney Sudan Cumhuriyeti adında bağımsız bir devlet kuruldu. Fakat ayrılıkçı SPLA’nın uzun yıllar liderliğini yapan Jhon Garang bunu göremedi. Çünkü o 2005’te altı arkadaşıyla birlikte bir helikopter kazasında hayatını kaybetmişti. 

Güneydeki büyük aşiretlerin liderleri ortak yönetim oluşturdular. Fakat bağımsızlıktan iki buçuk yıl sonra yani Aralık 2013’te Dinkaların lideri ve cumhurbaşkanı Salva Kiir, Nuerler aşiretinin lideri ve cumhurbaşkanı yardımcısı Riek Machar’ı darbeye kalkıştığı gerekçesiyle görevden aldı, hükümetini de ilga etti. Bu olay ülkede aşiretler arası bir iç savaşa neden oldu. 

Dinkalar güçlü olduğundan ülke yönetimini elde tutmayı başardılar. Ama iç savaşın her iki tarafa da ağır maliyeti oldu. On binlerce insan hayatını kaybederken iki milyon iki yüz bin kişi de evlerini terk etmek zorunda kaldı. Onların önemli bir kısmı da daha önce kendisiyle savaştıkları Sudan’a iltica etti. 

BM’nin baskıları sonucu Cumhurbaşkanı Salva Kiir, Riek Machar tarafıyla Ağustos 2015’te bir barış anlaşması imzaladı. Fakat bu anlaşma her ne kadar kısmen ateşkese vesile olduysa da tam anlamıyla güven ve istikrar sağlayamadı. Yer yer çatışmalar sürdü. Evlerini terk eden ailelerin tümü yeniden geri dönemediler. 

Ayrılıkçı savaşın başını çeken SPLA iç savaşta Machar’ın arkasında durdu ve cumhurbaşkanı Kiir’e karşı savaştı. SPLA adına yapılan son açıklamada hareketin lideri Machar’ın geçtiğimiz Çarşamba günü komşu bir ülkeye güven içinde geçtiği duyuruldu. Ancak ülke adı verilmedi. Daha sonra yardımcısının verdiği bilgide onun Kongo’nun başkenti Kinşasa’da olduğu ve en yakın zamanda Etyopya’ya geçmek istediği dile getirildi. 

Bir başka açıklamada ise Machar’ın çatışmalarda yara aldığı ama yarasının tehlikeli olmadığı, onun yardımcıları tarafından tedavi için Kongo’ya götürüldüğü söylendi. 

Güney Sudan’daki bu iç savaş can güvenliği sorunlarının yanı sıra doğal olarak fakirlik ve kıtlığı da beraberinde getirdi. Evlerini terk etmek zorunda kalan milyonlarca insan gittikleri yerlerde yiyecek ve diğer zorunlu ihtiyaç maddelerini temin etmekte zorluk çekiyorlar. 

BM bu durum karşısında Güney Sudan’daki barış gücü askerlerinin sayısını artırmak istiyor. Bu konuda karar da alındı. Fakat Cumhurbaşkanı Kiir, muhaliflerin gücünü zayıflattığına, onları büyük ölçüde etkisiz hale getirdiğine inandığından kendilerine daha fazla yüklenebilmek için uluslararası güç istemiyor. 

yeniakit

Bu yazı toplam 275 defa okunmuştur.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2006 Tevhid Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0000 000 00 00 | Faks : haber@tevhidhaber.com | Haber Yazılımı: CM Bilişim